ایده هاایده های دام , طیور , آبزیان

آموزش ساخت و آماده سازی محل پرورش ( آکواریوم و استخر ) ماهی

با توجه به تنوع گونه ای (آب شور و آب شیرین) و زیستی بسیار زیاد ماهیان زینتی و عادات و نیازهای تولیدمثلی و غذایی متفاوت، جزئیات فرایند تولید که بازگو کننده مراحل مختلف تکثیر نیز باشد به طور کامل مقدور نیست، در زیر به شرح برخی از مراحل مهم ساخت آکواریوم و محل پرورش استاندارد ماهیان می پردازیم.

انتخاب محل

در صورتی که پرورش ماهیان زینتی در مقیاس بزرگ صورت پذیرد در انتخاب محل تکثیر و پرورش ماهیان زینتی باید به نکات زیر توجه نمود:

  • محل پرورش این ماهیان باید در منطقه ای خارج از شهر و عاری از آلودگی های معمول آب های سطحی باشد تا بتوان علاوه بر کاستن احتمال آلودگی های معمول آب های سطحی و مسمومیت ماهیان، برای کسب مجوز حفر چاه سطحی از سازمان جهاد کشاورزی اقدام نمود.
  • کارگاه باید ترجیحاً در منطقه ای احداث شود که از نظر آب و هوایی با گونه های پرورشی ماهیان زینتی سازش داشته باشد و از آنجا که اکثر گونه های ماهیان زینتی در دمای بین 30 – 20 درجه سانتی گراد تکثیر و پرورش می یابند مناطق معتدل و گرمسیری برای احداث کارگاه مناسب تر از مناطق سردسیر کوهستانی می باشند زیرا در این مناطق انرژی زیادی برای افزایش دمای آب مصرف می گردد که سبب افزایش هزینه تولید می شود.
  • برای توسعه مشاغل کوچک اخیراً تحت شرایط خاصی مجوز تولید ماهیان زینتی در مناطق شهری نیز بر اساس ضوابط موجود صادر می شود. این موضوع پرورش ماهیان زینتی را در حوزه کسب و کار خانگی قرار داده است.

احداث کارگاه

در مراحل ساخت کارگاه باید به این نکته توجه کرد که عایق بندی کارگاه باید با دقت زیادی صورت گیرد مخصوصاً اگر کارگاه در مناطق معتدل یا سردسیر واقع شده باشد. معمولاً کارگاه های تکثیر از نور طبیعی به میزان کمی استفاده می کنند. برای ساخت یک گارگاه متوسط فضایی به اندازه 300 متر مربع کافی است. این کارگاه باید قسمت های زیر را دارا باشد:

1. سالن حوضچه های سیمانی : که حوضچه هایی به ابعاد 1×1 متر در آن تعبیه شده است.

2. سالن آکواریوم : از آنجا که بعضی از گونه ها برای تکثیر و پرورش لاروها حتماً نیازمند محیط آبی کوچک که وضعیت سلامتی ماهی در آن قابل مشاهده باشد، هستند؛ لذا قسمتی از کارگاه باید به سالن آکواریوم با آکواریوم هایی با ابعاد 50×30×100 تبدیل گردد.

  • سالن تکثیر مولدین : بعضی از گونه ها که انتخاب جفت دارند، برای تکثیر نیاز به آکواریوم هایی با ابعاد 50×30×50 و برخی از گونه ها که به صورت گله ای تخم ریزی می کنند، نیاز به آکواریوم هایی به ابعاد 50×30×100 دارند.
  • سالن پرورش لاروها : پرورش لاروها حتماً نیاز به محیط آبی کوچک دارد تا بتوان وضعیت سلامتی ماهی را مشاهده كرد؛ بنابراین قسمتی از کارگاه باید به سالن آکواریوم با آکواریوم هایی با ابعاد 50×30×100 تبدیل گردد.

3. اتاق غذاسازی :

اتاق غذاسازی غذاهای دستی : در این محل تجهیزات غذاسازی شامل چرخ گوشت، میکسر، یخچال و فریزر وجود دارد و آماده سازی و تهیه خوراک ماهیان در این اتاق انجام می شود.

اتاق غذاسازی غذاهای زنده : در این محل تهیه و تولید غذای زنده نظیر ناپلئوس، آرتمیا، لارو پشه، دافنی و کرم خونی صورت می گیرد.

4. آزمایشگاه و اتاق قرنطینه و درمان که آزمایش های اولیه ماهیان بیمار و خریداری شده در این قسمت انجام می گیرد.

5. انبار و دفتر تأسیسات

6. اتاق نگهداری تجهیزات

ساختار آکواریوم

آکواریوم ها از نظر شکل متنوع بوده و به صورت مکعب مستطیل، شش وجهی، هشت وجهی، کروی و استوانه ای و اشكال مشابه دیگر وجود دارند. بهترین نوع آکواریوم، مکعب مستطیلی است. این به دلیل داشتن تهویه زیاد، فضای بیشتر برای ماهی و سهولت تمیز کردن آن است. هر چه اندازه آکواریوم بزرگ تر باشد بهتر است؛ زیرا مدیریت و بررسی کیفی در مقیاس و حجم زیاد آسان تر است. به علاوه کنترل بیماری ها راحت تر صورت می گیرد.

مساحت آكواریوم طول × عرض
حجم آكواریوم طول × عرض × ارتفاع
حجم آب آكواریوم طول × عرض × ارتفاع × 6/23
وزن آكواریوم محتوی آب طول × عرض × ارتفاع × 6/23 × 10
تبدیل سانتی گراد به فارنهایت 32 + ( 1/8 × سانتی گراد ) = فارنهایت
تبدیل فارنهایت به سانتی گراد  1/8 / ( 32 – فارنهایت ) = سانتی گراد
یک گالن آب برابر با 4/54 لیتر (انگلیسی) و 3/75 لیتر (آمریكایی) است.


انواع مختلف آکواریوم

آکواریوم قرنطینه : آکواریوم های کوچک به حجم 10 لیتر که فقط به پمپ هوا و فیلتر نیاز دارند و برای ساخت آنها از شیشه های به قطر 2 میلی متر استفاده می شود. این آکواریوم ها برای نگهداری ماهیان خریداری شده و به طور موقت جهت اطمینان از سلامت آنها به کار می روند.

آکواریوم تکثیر و پرورش : به طور کلی چون نگهداری انواع ماهیان در یک آکواریوم، امکان تولید مثل آنها را از بین می برد لازم است برای تخم ریزی، ماهیان از هم تفكیک شوند و آکواریوم با طراحی خاص بسته به نوع گونه آماده شود. مثلاً برای تخم ریزی سیچلایدها از یک گلدان وارونه، برای آنجل از یک تخته سنگ صاف با زاویه 50 درجه و برای کاراسین ها پوشش گیاهی نیاز است. محل قرارگیری آکواریوم های تکثیر از اهمیت به سزایی برخوردار است؛ زیرا برخی از ماهیان زینتی به نور شدید و تردد زیاد حساسیت دارند و باید شرایط محیطی برای این نوع آکواریوم ها قابل کنترل باشد. حتی گاهی رنگ پس زمینه آکواریوم نیز دارای اهمیت است.

آکواریوم آب شور : به دلیل مشکلات موجود در فراهم کردن امکانات برای این گونه ها، در مناطقی که آب شور دریا به صورت طبیعی در دسترس نیست، درصد کمی از ماهیان آکواریومی را به خود اختصاص می دهند. یکی از مشکلات اساسی در نواحی دور از دریاهای آزاد، تهیه آب مورد نیاز این آکواریوم ها است. ماهیان آب شور نیاز به رسیدگی بالا دارند معمولاً هزینه های نگهداری آنها بالا بوده و نیاز به مخازن بزرگ و مرجان های زنده و یا مرده دارند.

تصویر آکواریوم آب شور

آماده سازی استخر

اولین و مهم ترین بخش پرورش ماهی، آماده سازی استخرهای پرورش است، به طوری که اثرات آن در تمام طول دوره پرورش مشهود است.

آماده سازی استخر پرورش ماهیان گرمابی

آماده سازی استخرهای خاکی که عمدتاً برای پرورش ماهیان گرمابی (کپور ماهیان) مورد استفاده قرار می گیرند، شامل تمام فعالیت هایی است که استخر را از هر نظر برای انتقال ماهی به آن مهیا کند و شامل مراحل زیر می باشد :

  1. تخلیه و پاكسازی استخرها (در صورت استفاده از استخر در دوره قبل)
  2. آهک پاشی و كلرزنی
  3. برداشت خاک سیاه و لجن
  4. خشک كردن بستر خاک استخر
  5. شخم و دیسک زدن بستر استخر
  6. ترمیم دیواره ها و شیب بندی كف استخرها
  7. آهک پاشی مجدد و آب گیری اولیه
  8. دادن كود پایه
  9. آب گیری نهایی
  10. نصب و كنترل صافی ها

آماده سازی استخر بتنی پرورش ماهیان سردابی

تصویر پرورش ماهی در استخر بتنی یا آکواریوم

  1. تخلیه و پاكسازی استخرها
  2. شست وشوی استخرها
  3. خشک كردن استخر
  4. ضدعفونی و شعله افکنی
  5. شست وشوی بقایای مواد ضد عفونی كننده
  6. آب گیری استخر

به دنبال یک فرایند آماده سازی مناسب می توان راندمان استخر را بالا برد و همچنین به ثبات پارامترهای فیزیکی وشیمیایی کمک زیادی کرد.

تخلیه آب : از اصول اساسی در رابطه با آماده سازی قبل از ماهی دار كردن استخر ماهی، تخلیه آب استخر است تا مقدمات کار برای پرورش ماهی در دوره بعد مهیا شود. قبل از تخلیه آب استخر توجه به نکات زیر ضروری به نظر می رسد :

  1. زمان تخلیه آب استخر : تخلیه آب استخر بهتر است در ابتدای صبح انجام شود.
  2. سرعت تخلیه : به شکل، مساحت، عمق، شیب کف و نوع خروجی آن بستگی دارد.
  3. روش تخلیه : آب استخر معمولاً به دو روش ثقلی و پمپاژ انجام می شود.

سرعت و روش تخلیه در طراحی اولیه استخرها باید مورد توجه قرار گیرد، به طوری که در زمان تخلیه مشکلی پیش نیاید برای این منظور شیب بندی مناسب استخر به سمت خروجی و در نظر گرفتن اندازه مناسب برای خروجی ها و صرف حداقل انرژی اهمیت دارد.

شست وشوی استخر : اگر برای اولین بار از حوضچه ها و کانال های کارگاه استفاده می شود، باید قبل از آب گیری، کلیه مصالح و مواد مصرفی را جمع آوری و حوضچه ها و کانال ها را شست وشو داد. اگر برای چندمین بار از استخر استفاده می شود، باید قبل از آب گیری، کلیه کانال ها و حوضچه ها تمیز و ضدعفونی شوند. پس از ضدعفونی استخرها اقدام به برقراری جریان آب نموده تا بقایای مواد مورد استفاده برای ضدعفونی از محل خارج شود.

در استخرهای پرورش ماهیان گرمابی، بعد از صید، استخرها یک یا دو بار بسته به میزان خاک سیاه در بستر آن، بین 30 تا 50 سانتی متر آبگیری و سپس تخلیه می شوند. در روش متراکم و فوق متراکم برای خارج کردن خاک سیاه از تراکتور نیز استفاده می شود.

خشک کردن استخر : پس از شست وشو، ورودی و خروجی های استخرها را بسته و بهتر است اجازه داد کف استخر تحت تابش نور خورشید خشک شود. در شرایط مناسب آب و هوایی حدود 10 الی 15 روز به طول می انجامد. این عمل مزایای زیر را در برمی گیرد :

  1. تابش نور خورشید باعث تجزیه لجن و بقایای پوسیده گیاهان می شود و مواد آلی موجود در استخر به مواد معدنی مفید تبدیل می شوند.
  2. در زمستان به دلیل سردی هوا انگل ها و پارازیت ها نابود می شوند و این به نوبه خود از ایجاد بیماری ها در ماهی جلوگیری می کند.
  3. خشک کردن کف استخر باعث افزایش تولید طبیعی استخر در فصل پرورش ماهی می شود.
  4. کف استخر ضد عفونی می شود.

از بین بردن گیاهان دیواره استخر : باید توجه داشت که وجود پوشش گیاهی در شیب دیواره استخر و گاهی کف سبب استحکام دیواره می شود اما از طرف دیگر برای جلوگیری از بروز بیماری ها باید علف های کناره دیوارها را از بین برد، بهتر است علف های دیواره استخر از خاک بیرون آورده شود و یا در صورت خشک بودن استخر سوزانده شوند.

تمیز كردن آكواریوم ها : برای حفظ سلامت ماهی ها حتماً باید به صورت مرتب آکواریوم را تمیز كرد. باید توجه داشت که ماهیان زینتی بسیار حساس و خاص هستند. به همین دلیل هیچ گاه توصیه نمی شود که از صابون یا پاک کننده های شیمیایی برای ضدعفونی آکواریوم استفاده شود. این مواد ممکن است سلامتی ماهیان را به خطر بیندازد.

پمپ های مخصوصی وجود دارد که در آکواریوم تعبیه می شوند و به حفظ کیفیت آب کمک می کنند. این پمپ ها به طور دائم آب را تمیز می کنند، به این صورت كه آب آلوده را دریافت كرده و آب تمیز را وارد آکواریوم می کنند. توصیه می شود که یک بار در هفته زمانی که آکواریوم شروع به آلوده شدن می کند از این پمپ ها استفاده شود. همواره در حین کار با آکواریوم نکات ایمنی رعایت شود و برق آکواریوم قطع گردد.

ماهی های تمیز کننده ( Cleaner )، ماهی های خاصی هستند که آکواریوم را تمیز نگه می دارند؛ زیرا تمام زباله ها و آلودگی های تجمع یافته در آکواریوم را مصرف كرده و از بین می برند. این ماهی ها باید با انواع ماهیانی که در آکواریوم پرورش می یابند، سازگار باشند.

برای جداسازی جلبک ها از دیواره آکواریوم و اشیای تزئینی بهتر است هر هفته یكبار آكواریوم تمیز شود. می توان هر چند روز یک بار فیلتر را تعویض کرد؛ اما تعویض فیلتر، هم زمان با تمیز کردن آکواریوم صورت نگیرد.

پاک سازی و خشک كردن محل پرورش آبزیان ابزار، وسایل، مواد و تجهیزات مورد نیاز ( فعالیت کارگاهی )

وسایل مورد نیاز :

  • لباس کار و چکمه
  • دستکش، کلاه و ماسک مخصوص
  • کبریت
  • بیل
  • کاردک
  • فرغون
  • سطل

مراحل انجام کار :

  1. لباس كار بپوشید.
  2. پس از تخلیه ماهیان، آب استخر را كاملاً خارج كنید.
  3. شست وشو با پمپ فشارقوی و لانسر انجام دهید تا کوچک ترین آلودگی ها را از بین ببرد.
  4. باید استخرها را خشک کنید.
  5. دیواره های استخرها و كانال ها را در سازه های بتنی بتراشید.
  6. در استخر خاكی پس از خشک شدن، کلیه گیاهان روییده شده در بستر و دیواره های استخر را خارج سازید.
  7. كانال های آب رسان و زهكش ها را لای روبی کنید.
  8. لجن و خاک سیاه را از استخرها خارج کنید.
  9. پس از انجام كار تجهیزات را در محل خود قرار دهید.

تمیز کردن آکواریوم ابزار، وسایل، مواد و تجهیزات مورد نیاز

وسایل مورد نیاز :

  • لباس کار و چکمه
  • دستکش، کلاه و ماسک مخصوص
  • مقدارمناسب آب ٤ پد جلبک برای تمیز کردن شیشه داخل مخزن
  • یک سطل بزرگ یا گالن ۱۰ لیتری
  • سیفون ساده
  • فیلتر (کارتریج، اسفنج ها، بسته های کربن و غیره)
  • شیشه پاک کن آکواریوم یا محلول سرکه
  • محلول سفید کننده ۱۰ درصد در یک ظرف جداگانه (اختیاری)
  • تیغ ریش تراشی پلاستیکی یا فلزی

مراحل انجام کار:

  1. لباس كار بپوشید.
  2. اطراف آکواریوم را با پد جلبک، تمیز کنید. آن را روی شیشه بکشید و در صورت لزوم کمی فشار دهید تا جلبک های چسبیده به شیشه آکواریوم از بین بروند. اگر با دسته ای از جلبک رو به رو شدید که به سادگی تمیز نمی شوند، از تیغ برای کندن آنها از شیشه استفاده کنید.
  3. از اسفنج یا اسکاچ معمولی در آشپزخانه و یا هر چیزی که حاوی بقایای مواد شوینده است، استفاده نکنید. پد جلبک از ورود مواد شیمیایی و مواد شوینده مضر به آکواریوم جلوگیری می کند. این مرحله را می توان با خارج کردن ۱۰ تا ۲۰ درصد آب انجام داد.
  4. در مورد مقدار آب لازم که باید تعویض شود، تصمیم گیری کنید. اگر آکواریوم را به طور منظم تمیز می کنید و ماهی ها نیز سالم هستند تعویض ۱۰ تا ۲۰ درصد آب در هفته می تواند کافی باشد. اما اگر یکی از ماهی ها بیمار است بهتر است حداقل ۲۵ تا ۵۰ درصد آب را تعویض کنید.
  5. سیفون را روشن کنید و آب را مستقیماً در سطلی جدید بریزید. در واقع سطل قدیمی حمام یا آشپزخانه برای این کار مناسب نیست. برخی از سیفون ها به طور مستقیم به سینک تخلیه ظرف شویی متصل می شوند. در این صورت دستورالعمل استفاده از آن را مطالعه کنید. این نوع سیفون مانع ریختن آب به بیرون از سطل می شود و تمیزتر است.
  6. مکنده را روشن کنید. مدفوع ماهی، مواد غذایی اضافی و سایر زباله ها وارد مکنده می شوند. اگر ماهیان بسیار کوچک یا ضعیف دارید می توانید یک جوراب زنانه بلند را پیرامون طرف دیگر سیفون بکشید. اما باید سوراخ های آن به قدری بزرگ باشند که بقایا از آن عبور كند.
  7. اگر بستر شن و ماسه ای دارید از مکنده معمولی استفاده نکنید. از قسمت شلنگی سیفون استفاده کنید و آن را تا یک اینچ زیر سطح آب ببرید تا بدون برهم زدن سطح شن و ماسه زباله ها را بالا بکشد. به شرطی که در زیر شن ها حیوانی پنهان نشده باشد، می توانید از انگشت خود برای هم زدن شن و ماسه و بلند کردن بقایای زباله استفاده کنید.
  8. وسایل تزئینی آکواریوم را نیز تمیز کنید. جلبک ها از مواد باقی مانده در آنها تغذیه می کنند و رشد می کنند. از یک مسواک برای تمیز کردن لوازم تزیینی داخل آکواریوم استفاده کنید. از صابون برای تمیز کردن آنها استفاده نکنید زیرا ممکن است به ماهی ها آسیب بزند. اگر با تمیز کردن آنها مشکل دارید، آنها را از آکواریوم خارج کنید و در محلول ۱۰ درصد سفید کننده به مدت ۱۵ دقیقه قرار دهید. سپس روی آنها آب جوش بریزید و قبل از قرار دادن در آکواریوم در معرض هوا خشک کنید. اگر لوازم تزئینی پر از جلبک شده اند بهتر است یا به ماهی ها کمتر غذا دهید یا آب را زودتر تعویض کنید.
  9. آب تازه دارای دمای مناسب وارد آکواریوم کنید. به یاد داشته باشید که توجه به دمای توصیه شده برای سلامت ماهی شما بسیار مهم است. فراموش نکنید که آب ولرم برای اکثر ماهی ها بیش از حد گرم است. در صورت استفاده از آب لوله كشی، تهویه آب برای حذف فلزات سنگین (سرب، جیوه و …) و سموم مضر برای ماهی مهم است. در صورتی که نیترات آب بسیار بالا است، می توانید ۵۰ تا ۷۵ درصد آن را
    با آب مقطر تعویض کنید (این کار به طور معمول توصیه نمی شود زیرا آب مقطر به طوری تمیز است که هیچ اثری از عناصر غذایی در آن برای ماهی ها وجود ندارد). اضافه کردن نمک آکواریوم آب شیرین برای برخی ماهی ها باعث افزایش طول عمر و سلامتی می شود.
  10. چندین ساعت آب را برای تشکیل هر نوع ابر یا کدر شدگی آب تحت نظر بگیرید. اگر چه مواد تصفیه آب در بازار موجود هستند، بهتر است از آنها استفاده نکنید. اگر متوجه کدر شدگی یا حالت ابری در آب شدید، این امر نشان دهنده یک مشکل اساسی است.
  11. بیرون آکواریوم را تمیز کنید. تمام شیشه های بیرونی و بالایی مخزن را تمیز کنید. به یاد داشته باشید که بخار آمونیاک حاصل از اغلب شوینده های معمولی به ماهی ها آسیب می رساند. بنابراین از شوینده های مخصوص آکواریوم استفاده کنید. اگر تمایل دارید می توانید از محلول خانگی و مبتنی بر سرکه استفاده کنید.
  12. در صورت کثیف بودن کارتریج در زمان تعویض، آن را به صورت ماهانه تعویض کنید. کربن داخل کارتریج فیلتر می تواند برای سلامتی ماهی شما مضر باشد. باکتری های مفید زیادی داخل فیلتر زندگی نمی کنند، اغلب آنها در شن قرار دارند. بنابراین تعویض فیلتر بر محیط بیولوژیکی آکواریوم تأثیر خاصی ندارد.

تعمیر و مرمت محل پرورش آبزیان ابزار، وسایل، مواد و تجهیزات مورد نیاز

وسایل مورد نیاز :

  • لباس کار و چکمه
  • دستکش، کلاه و
  • ماسک مخصوص
  • فرغون و بیل
  • دریچه های تخلیه
  • وسایل تعمیر استخر

مراحل انجام کار:

  1. لباس كار بپوشید.
  2. استخر را تخلیه كنید.
  3. استخر را از نظر تغییرات ایجاد شده در آن بررسی کنید.
  4. در صورت فرسایش و خرابی دیواره ها، بستر و محل های ورود و خروج آب، همه این موارد را تعمیر کنید.
  5. سپس تمام محل استقرار دریچه های تخلیه را از سطح و کف خروجی مرمت کنید.
  6. ورودی ها و خروجی ها را کنترل و از سالم بودن توری در آنها اطمینان حاصل کنید.
  7. شاندورها و صافی ها را بررسی و در صورت نیاز تعمیر کنید.

در انتهای استخر دریچه ای سه شیاره وجود دارد كه در ابتدای آن یک توری با زاویه 45 درجه و سپس یک تخته با فاصله حدود 15 – 10 سانتی متر از كف استخر قرار می گیرد كه شاندور نام دارد.

شخم یا دیسک زدن کف استخر : عملیات شخم زنی به منظور افزایش تبادل اكسیژن بین هوا و لایه سطحی خاک انجام می شود كه در اثر آن، سطح تبادل هوا با خاك 10 برابر خواهد شد. عمل شخم زدن استخر معمولاً به صورت سطحی (10 تا 15 سانتی متر) انجام شده و شخم عمیق فقط در موارد زیر صورت می گیرد:

  1. استخر وسیع بوده و از مقدار زیادی نی پوشیده شده باشد.
  2. ضخامت لایه هوموسی کف استخر افزایش یافته و شخم زدن آن مشکل است.

لایه هوموسی بسیار ضخیم وقتی ایجاد می شود که استخر بسیار حاصلخیز باشد. در استخرهای با حاصلخیزی پایین یا متوسط نیاز چندانی به عملیات شخم زنی نیست بهترین نتیجه در مورد شخم زنی كف استخر زمانی حاصل خواهد شد كه خاک كف 180 درجه زیر و رو شده باشد. باید در نظر داشت كه انجام شخم سطحی در مواردی كه رویش نی درون استخر زیاد باشد امكان تكثیر آن را از طریق قطعه قطعه كردن ریزوم فراهم می کند.

در طی عمل شخم زنی گازهای محبوس به جای مانده در لایه كف استخر (گاز آمونیاک و متان) به طور كامل خارج خواهد شد. بهترین وسیله جهت شخم زنی گاوآهن دوار است كه توسط تراكتور كشیده می شود. در صورت ایجاد كلوخ های بسیار بزرگ در كف استخر قبل از خشک شدن كامل آن، اقدام به دیسک زدن می كنند. این عمل موجب خرد شدن كلوخ ها و تكمیل عملیات شخم زنی خواهد شد.

همچنین این عمل سبب بالا آمدن لایه های غیر حاصلخیز زیرین می شود بدون این که لایه های حاصلخیز مدفون شوند در عین حال سبب تراز شدن و یکنواختی بستر استخر و نابودی ریشه های درهم پیچیده گیاهان مضر و نامطلوب می شود. در استخرهایی که دارای میزان اندک پوشش گیاهی نی و خاک حاصلخیز هستند، زدن دیسک كفایت می كند.

شخم زنی محل پرورش آبزیان ابزار، وسایل، مواد و تجهیزات مورد نیاز

وسایل مورد نیاز :

  • لباس کار و چکمه
  • گاوآهن
  • تراکتور
  • دیسک

مراحل انجام کار:

  1. لباس كار بپوشید.
  2. پس از این که استخر کاملاً خشک شد، اقدام به شخم زدن استخر کنید.
  3. گاوآهن را به تراكتور متصل كنید.
  4. بستر استخر را شخم بزنید.
  5. بستر استخر را دیسک زده و شیب آن را تنظیم کنید.

کنترل pH خاک و کف استخر : قبل از آب گیری و ذخیره سازی لازم است که وضعیت pH خاک و کف استخر به لحاظ میزان بار آلی آن با نمونه برداری از 6 الی 8 نقطه از آن بررسی شود. در صورتی که pH خاک کمتر از 6 باشد می توان از 500 کیلوگرم آهک کشاورزی در هکتار برای تعدیل pH استفاده کرد. آهک علاوه بر تنظیم pH خاک به ضد عفونی و از بین بردن کیست انگل ها و آبزیان مضر کمک می کند. در آهک دهی اندازه ذرات آن مهم است و بهتر است به صورت ریز استفاده شود. از آهک می توان برای ضد عفونی استخرهای بتنی هم استفاده کرد برای این کار با محلول آب آهک 10 درصد، دیوار و کف استخرهای بتنی ضدعفونی می شود.

درصورتی که pH خاک بیش از 6/5 باشد نیازی به استفاده از آهک نیست و در صورت امکان می توان از 500 کیلو گرم در هکتار زئولیت استفاده کرد (البته قبل از شخم زنی اگر میزان خاک سیاه زیاد باشد می توان نسبت به لجن برداری این قسمت ها اقدام کرد).

تسطیح کف استخر و اصلاح شیب آن : اگر شیب استخر در طی انجام مراحل قبلی، دچار تغییراتی شده باشد، باید اصلاح شیب صورت گیرد؛ زیرا شیب مناسب هنگام تعویض آب و صید اهمیت دارد. همچنین لجن برداری و خارج کردن مواد آلی رسوب شده روی شیب ها ضروری به نظر می رسد. شیب مناسب 1 به 300 در طول 100 متر در نظر گرفته می شود.

لای روبی زهکش ها : اگر زهکش مزارع در اثر رسوب مواد خارج شده از استخر و یا عوامل دیگر لای گرفته باید لای روبی شود به صورتی که کف زهکش حدود 30 سانتی متر پایین تر از کف استخر باشد.

خرد کردن کلوخ های بزرگ خاک : بدین منظور می توان بعد از مرحله چهارم عمود بر شخم قبلی یک بار دیگر شخم زنی را انجام داد (در استخرهای خاکی) تا تمامی کلوخ های خاک خرد شده و به تکه های کوچک تر تبدیل شوند.

آهک پاشی : معمولاً آهک پاشی بعد از خشک كردن استخر در زمانی كه هنوز مقداری رطوبت در ته استخر وجود دارد و یا چاله های موجود در كف استخر حاوی مقداری آب هستند باید انجام شوند و در مواردی نیز در صورت زیاد بودن مقدار لجن و احتمال وجود تخم و یا لارو ماهیان هرز، قورباغه و مانند آن بعد از انجام عملیات شخم یک نوبت دیگر نیز آهک پاشی انجام می گردد. استفاده از آهک به خصوص درخاک های اسیدی نقش بسیار مهمی دارد. متعادل ساختن خاک یا آب استخر سبب رشد گیاهان و حیوانات آبزی و در نتیجه افزایش غذای طبیعی ماهیان می شود.

پس از مصرف آهک زنده، حداقل دو هفته بعد می توان استخر را ماهی دار کرد. در موارد استثنایی، بین آهک پاشی و ماهی دار کردن حداقل باید ده روز فاصله باشد.

در صورت پاشیده شدن آهک روی بدن و صورت به دلیل خاصیت خورندگی آن، کسی که کار آهک پاشی را انجام می دهد دچار آسیب می شود، لذا حین کار ضمن رعایت نکات ایمنی فرد باید عقب تر از کیسه آهک و پشت به باد قرار گیرد.

کوددهی استخرها : افزایش میزان تولید در واحد سطح به عوامل متعددی بستگی دارد. افزایش حاصلخیزی و میزان باروری آب استخر به وسیله کوددهی به عنوان یک عامل مهم باید مورد توجه واقع شود. با دادن کودهای آلی و شیمیایی کمبود مواد بیوژن نظیر ازت، فسفر و کلسیم و…، جبران گردیده و سبب تولید و افزایش سریع فیتوپلانکتون (زی شناوران) و باکتری ها می شود. فیتوپلانکتون و موجودات کف زی غذای اصلی

برخی از ماهیان پرورشی (کپور ماهیان) هستند و مجموع آنها بازده طبیعی تولید ماهی استخرها را تعیین می کند. اولین شرط اصلی کوددهی استخرها شامل خنثی بودن خاک و آب است. در صورتی که pH اسیدی باشد باید با به کار بردن آهک، آن را خنثی کنند. زی شناوران گیاهی موجودات ریز یا میکروسکوپی هستند که عمل فتوسنتز را همانند گیاهان انجام می دهند. درطی فرایند فتوسنتز آب و دی اکسیدکربن را از محیط می گیرند و در حضور نور خورشید به مواد آلی تبدیل و مقداری نیز گاز اکسیژن تولید می کنند. اساس تغذیه ماهی کپور نقره ای را زی شناوران گیاهی تشکیل  می دهند. میزان رشد کپور نقره ای بستگی کامل به تراکم و حضور زی شناوران گیاهی در استخر دارد. زی شناوران جانوری موجودات ریزی بوده كه از زی شناوران گیاهی تغذیه می کنند. میزان رشد و نمو و تکثیر زی شناوران جانوری به میزان حضور زی شناوران گیاهی بستگی دارد. زی شناوران جانوری خود مورد تغذیه ماهی ها به ویژه ماهی کپور سرگنده قرار می گیرند.

کوددهی اصولی باید همواره تحت نظر کارشناسان متخصص صورت گیرد تا با خطر کمبود اکسیژن محلول و تغییرات pH در یک دامنه وسیع و تولید گازهای مضر مانند آمونیاک، متان و سولفید هیدروژن مواجه نشود. اصولاً بسته به نوع پرورش ممكن است كوددهی در استخرهای پرورشی قبل از آب گیری استخر (كودهای حیوانی یا كود سبز)، در زمان آب گیری آن و در طول دورة پرورش (افزایش زی شناوران) صورت گیرد. کود گاوی بهترین نوع کود است و مقدار آن ۳ تا ۵ تن در هکتار است. کود گاوی به این دلیل استفاده می شود که در طول زمان پرورش به تدریج تجزیه می گردد و به دنبال آن ازت و فسفر در استخر آزاد و در نهایت فیتوپلانکتون و زئوپلانکتون تولید می شوند. این زی شناوران باعث افزایش تولید ماهی در استخر می شود.

کوددهی باید به صورت کپه ای و با فاصله توزیع گردد و از ریختن کود در یک جا خودداری شود.

بر اثر تابش نور خورشید بر سطح آب و کوددهی در استخر، تولیدات اولیه ای شامل گیاهان میکروسکوپی در آب به وجود می آید که به آنها زی شناورهای گیاهی یا فیتوپلانکتون گفته می شود. تولید این تک سلولی های گیاهی با استفاده از نور خورشید و املاح آب صورت می گیرد. همچنین برای غنی تر شدن محیط آبی در پرورش ماهیان گرمابی در آب کوددهی نیز صورت می گیرد که باعث رشد بهتر غذای طبیعی می شود. این موجودات که با چشم غیر مسلح دیده نمی شود توسط موجودات دیگری که زی شناورهای جانوری یا زئوپلانکتون نامیده می شوند، مصرف می شوند و هر دوی آنها مورد تغذیه برخی از ماهیان و به خصوص بچه ماهیان هستند.

تجهیزات محل پرورش

با توجه به نوع فعالیت، طراحی استخرها انجام می گیرد و تأسیسات و تجهیزات مورد نیاز نیز بر اساس میزان تراکم ماهی و وضعیت کمی و کیفی آب طراحی و نصب می گردند. نظر به استفاده مجدد از آب بازیافتی، تجهیزات فیلتراسیون فیزیکی از جمله فیلترهای شنی، تجهیزات هوادهی و یا اکسیژن رسانی با محاسبه میزان تراکم ماهی قابل پیش بینی است. قابل ذکر است به نسبت کاهش میزان آب منبع و افزایش تراکم ماهی تدابیر مناسبی برای افزایش کیفیت آب باید به کار گرفته شود.

وسایل و تجهیزات مورد نیاز پرورش ماهی :

  1. چکمه مخصوص پرورش ماهی و ماسک ، پمپ انتقال آب و غذاده خودکار
  2. هواده (انواع آن : هواده های پدالی، هواده های ایرجت، هواده اسپلش، هواده ونچوری)
  3. دستگاه رقم بندی ، دماسنج ، نگهدارنده صافی های زیستی ، قالب های هوادهی و ترازو
  4. ساچوک (ساچوک توری نسبتاً كوچك قیفی شكل با یك دسته چوبی یا فلزی كه برای گرفتن ماهی ها استفاده می شود.)
  5. كپسول اكسیژن با حجم بالا (تأمین اكسیژن اضطراری) ، دستگاه انكوباسیون و اکسیژن ساز (مخلوط کننده آب و اکسیژن)
  6. انواع صافی (مستغرق، چکه ای، توری دوار) ، pH متر ، اکسیژن متر و دستگاه UV
  7. تزریق کننده اکسیژن (پمپ مخلوط کننده آب و اکسیژن)
  8. دستگاه اندازه گیری اکسیژن ، پمپ هواده (اسپلش) و ظروف انتقال آب از استخر
  9. سنسور سطح آب (برای كنترل ارتفاع آب) ، سیستم هشدار دهنده (برای اعلام خروج از محدوده مجاز) و هم زن كربنات كلسیم یا آهک (برای كنترل pH )
  10. پمپ شست وشو ، پمپ رسوبات و پمپ مربوط به حوضچه دفع نیترات
  11. تزریق كننده اكسیژن (برای تأمین اكسیژن اضطراری) ، جاروب استخری ، پکیج زنده فروشی ، تراف انکوباتور و دستگاه گاز زدا

مهم ترین عوامل رشد و تغذیه خوب ماهی اكسیژن مناسب و برای ماهیان سردابی مانند قزل آلا، آب سرد حاوی اکسیژن زیاد است كه میزان اكسیژن محلول در آب بستگی به درجه حرارت آن دارد. هر چه آب گرم تر باشد اكسیژن محلول در آن كمتر است. مثلاً برای قزل آلا 8 میلی گرم در لیتر اكسیژن نیاز است كه در استخر خروجی آب نباید كمتر از 6 میلی گرم باشد به همین علت از دستگاه های هواده نیز حتماً باید استفاده شود تا رشد و تغذیه مطلوب ماهیان حاصل شود.

روش آب گیری

روش های آب گیری استخرهای ماهی مختلف است که عبارت اند از :

  • روش ثقلی
  • روش پمپاژ

بهترین روش برای انتقال آب در استخرهای پرورشی، روش ثقلی است. در این روش آب را از نقاطی با ارتفاع بالاتر از سطح استخر به وسیله کانال های ارتباطی به استخر هدایت می کنند. در جاهایی که امکان آب گیری به روش ثقلی وجود نداشته باشد از روش پمپاژ آب استفاده می کنند. بهتر است آب گیری استخرها (به ویژه استخرهای خاکی) طی دو مرحله انجام شود. در مرحله اول حدود نیمی از عمق مفید استخر آب گیری شود و پس از انتقال بچه ماهی ها کم کم و به تدریج بر حجم آب استخر افزوده شود. از مزایای این روش می توان به عدم نیاز به تعویض آب در هفته های اولیه پرورش ماهی اشاره نمود که با توجه به حساسیت بچه ماهیان در اوایل دوره پرورش می تواند بر کیفیت محصول تولیدی اثر مثبت داشته باشد.

کیفیت آب : کیفیت آب مورد استفاده در تمام طول سال باید متناسب با نیازهای استخرهای پرورش ماهی باشد و هیچ گونه منبع تغییر دهنده کیفیت آب یا آلوده سازی در منطقه وجود نداشته باشد. آب های زیرزمینی مانند آب چاه و چشمه دارای ترکیب و کیفیت تقریباً ثابتی هستند ولی آب های جاری و سطحی ممکن است کیفیت آب را تغییر دهند.

نهرها و رودخانه ها نباید مستقیم وارد استخر شوند زیرا ممکن است رسوبات و مواد نا مناسبی به داخل استخر انتقال پیدا کند. به هر حال آبی که رنگ آن سبز متمایل به زرد باشد، مطلوب ماهیان گرمابی است (در صورتی که این تغییر رنگ ناشی از رشد فیتوپلانکتون در آب باشد) چون برای غنی سازی این آب از نظر غذای زنده شامل زی شناوران گیاهی و جانوری نیاز به کوددهی زیاد نیست و در نتیجه هزینه تولید كاهش می یابد. این آب مطلوب ماهیان سردابی و زینتی نبوده و آنها آب زلال و شفاف را می پسندند.

زمان آب گیری : استخرها ۵ تا ۱۰ روز قبل از ورود ماهی باید آب گیری شوند و نسبت به کوددهی و غنی سازی اولیه آن اقدام لازم را انجام داد بنابراین اگر استخرها به مدت زیادی پر آب بوده و سپس ماهی دار شوند، مشکلات متعددی را به وجود می آورد. معمولاً زمان آب گیری استخرها بستگی به شرایط اقلیمی منطقه دارد و در هر استان تاریخ آن متفاوت است.

سرعت آب گیری : سرعت آب گیری استخر پرورش بچه ماهی باید متناسب با گونه و کیفیت آب باشد. معمولاً برای استخرهایی که در آن ماهی پرورش می یابد ابتدا نصف استخر آب گیری می شود. در مورد استخرهایی که برای پرورش ماهی پرواری آب گیری می شود سرعت آب گیری باید طوری باشد که حداکثر در طی ۳ روز استخر از آب پُر شود.

عمق آب گیری : عمق استخرها عامل بسیار مهمی در تعیین عمق آب است. در استخرهای نوزاد، عمق آن 80 سانتی متر تا 1/5 متر، در استخرهای پرورش ماهی انگشت قد ۱ تا ۲ متر، و در استخرهای پرواربندی 1/5 تا 2 متر به طور متوسط آب گیری می شوند و عمق آب استخر رسوب گیر حداقل ۳متر است. استخر زمستان گذرانی نیز 3 متر عمق دارد.

هوادهی چیست و چه مزیتی دارد؟

هوادهی یک روش مکانیکی برای حل کردن هوا در آب به شمار می رود. این عمل با افزایش سطح تماس بین آب و هوا به دست می آید. هر وسیله ای که بتواند آب و هوا را مخلوط کند نوعی هواده است ولی چون راندمان کار و مصرف انرژی و هزینه اجرا خیلی اهمیت دارند برای هوادهی از دستگاه مخصوص هواده استفاده می شود. به طور کلی دو روش برای هوادهی وجود دارد :

  1. تزریق هوا یا اکسیژن خالص در آب مثل پمپ آکواریوم، هواده و غیره
  2. همزدن آب یا فواره کردن آن برای ایجاد تعادل اکسیژن

بنابراین هوادهی علاوه بر تولید اکسیژن نوعی همزدن آب و یکنواخت کردن لایه های حرارتی و غذایی آن هم است. ضمناً هوادهی به خروج ضایعات سمی که به شکل گاز در آب محلول هستند، کمک می کند. مقدار اکسیژن موجود در آب استخر یا آکواریوم به طور قابل توجهی می تواند با توجه به زمان و مكان متفاوت باشد. اگر چه غلظت اکسیژن در زمان طلوع خورشید به پایین ترین حد ممکن و تا پایان بعد از ظهر به حداکثر می رسد، نگهداری میزان حداکثر اکسیژن محلول در آب، به فشار اتمسفر، شوری و دما بستگی دارد. با افزایش ارتفاع از سطح دریا، آب اکسیژن محلول کمتری را در خود نگه می دارد. شوری هم برای اکثر تولید کنندگان آب های شیرین اهمیتی ندارد. مهم ترین عامل، دمای آب است که با افزایش دما میزان نگهداری اکسیژن کاهش می یابد.

اغلب مشکل کاهش اکسیژن از دهه دوم خرداد تا دهه اول مهر اتفاق می افتد و دلایل آن عبارت اند از:

  1. هر چه میزان آب کمتر شود اکسیژن محلول در آن کاهش می یابد.
  2. میزان تنفس گیاهان و جانوران با گرم تر شدن آب، افزایش یافته و اکسیژن بیشتری مصرف می شود.
  3. در روزهای ابری و دارای مه، ممکن است میزان اکسیژن تولیدی کاهش یابد لذا بهتر است در روزهای ابری و بارانی از دادن غذا به ماهی خودداری شود.
  4. غلظت اکسیژن در اوایل صبح به کمترین میزان خود و در بعد از ظهر به بالاترین حد خود می رسد.
  5. از دهه دوم خرداد تا دهه اول مهر، ماهی به مقدار زیادی تغذیه می شود که منجر به افزایش فضولات ماهی و مصرف اکسیژن می شود. همچنین برای جلوگیری از تلفات ناشی از فضولات ماهی باید ظرفیت آمونیاکی آب محاسبه و بر اساس آن میزان غذادهی بهینه شود.

انواع هواده

هوادهی اساساً به دو روش صورت می گیرد:

  1. هوا از بیرون به وسیله کمپرسورها گرفته و به داخل آب تزریق می شود چنین هواده هایی را هواده های پنوماتیکی می نامند.
  2. به آب انرژی داده می شود تا آب با انرژی بیشتر خود به خود اکسیژن را از هوا بگیرد چنین هواده هایی را هواده های هیدرولیکی می نامند.

محل قرارگیری هواده : بیشترین تأثیر جانمایی هواده های چرخ پره ای ثابت برقی، وسط استخر و در امتداد حاشیه طویل آن است؛ زیرا هوادهی به طرف وسط استخر هدایت می شود. در این وضعیت هوادهی آب را به صورت عمودی در کناره های طولی استخر حرکت داده و گردش آب با استخر را در سطح آن بهبود می بخشد. آرایش مناسب هواده ها در سطح استخر می تواند علاوه بر چرخش مناسب و مداوم آب، سبب تجمع ضایعات و باقیمانده مواد غذایی و دفعی ماهیان در قسمت مرکزی استخر شود.

این موضوع در سهولت جمع آوری خاک سیاه و لای روبی کف استخر پس از پایان دوره پرورش، آماده سازی مناسب و کم هزینه آن برای شروع فصل آینده تأثیرگذار می باشد. هزینه نصب هواده های ثابت در وسط استخر خاکی خیلی زیاد است. اگر در اثر کمبود اکسیژن به ماهیان استرس وارد شود و استخر از طریق سطح آن نتواند اكسیژن را تأمین كند با استقرار هواده ها در محلی که بیشترین تراکم ماهی وجود دارد برای هوادهی استخر تلاش لازم صورت خواهد گرفت. وقتی اکسیژن خیلی کم است ماهیان تمایل به حرکت از کناره ها را ندارند هواده های حاشیه ای برای هوادهی در حاشیه استخرها خیلی مؤثر هستند. از طرفی در نزدیکی حاشیه، آسایش ماهیان نیز به سرعت تأمین می شود.

تأمین اکسیژن محلول برای ماهیان گاهی از تأمین غذا مهم تر است؛ چون وجود اکسیژن در آب سبب هضم و جذب غذا می شود و بنابراین اکسیژن محلول می تواند ضریب تبدیل غذایی را بهبود بخشد. با وجود اکسیژن کافی در آب می توان آبزی بیشتری در واحد سطح نگهداری کرد و تغذیه بیشتری انجام داد، در نتیجه تولید بیشتری در واحد سطح به دست می آید. اکسیژن کافی در آب از سمی شدن آب به وسیله مواد دفعی آبزیان یا حتی موادی که از بیرون وارد آب می شوند، می کاهد.

میزان اکسیژن محلول در آب به عوامل متعددی از جمله ارتفاع، دما، شوری و… بستگی دارد ولی در هر حال اکسیژن خروجی نباید کمتر از 5 میلی گرم در لیتر باشد. جهت افزایش اکسیژن محلول راه های متعددی وجود دارد از جمله استفاده از هواده ها است که امروزه انواع مختلفی داشته و عملکردهای متنوعی دارند. همچنین از مزایای اکسیژن کافی رشد سریع و کاهش دوره پرورش است. دوره پرورش ماهی در آب های روان نسبت به آب چاه معمولاً کوتاه تر و کیفیت و طعم گوشت ماهی هم بهتر است. این امر ناشی از میزان مناسب اکسیژن است. از طرف دیگر کیفیت آب چاه ثابت است و برخلاف آب های سطحی خطر آلودگی کمتری دارند.

تعمیر و نگهداری هواده ها در استخر پرورش ماهی : موتورهای تولید کننده برق باید در مقابل ریزش و ترشح روغن محافظت شوند و محورهای گردان به صورت دوره ای و به موقع بررسی گردند. دیفرانسیل ها در هواده های چرخ پره ای که دارای قدرت زیاد هستند باید برای نشت آب بررسی شده و در صورت وجود نشت تعمیر شوند. همچنین باید اتصالات برقی این دستگاه ها عایق و ایمن بوده و به صورت دوره ای بررسی شوند زیرا اتصال برق به آب موجب تلفات و ایجاد خسارت می شود.

هوادهی،فیلتراسیون و تأمین هوای مورد نیاز ماهیان پرورشی در آکواریوم : یک دستگاه تنظیم هوا برای کمک به تنفس ماهیان در درون آکواریوم مورد نیاز است. این دستگاه ها معمولا هوا را از پمپ به سنگ های هوا منتقل می کند که در این سنگ ها هوا تبدیل به حباب های ریز می شود و حرکت این حباب ها به بالا باعث به گردش در آمدن آب آکواریوم شده بنابراین به جذب اکسیژن از سطح آب کمک می کند. پمپ هوا حتماً باید در سطح بالاتری از سطح آب قرار گیرد تا اگر به هر دلیلی از کار افتاد، آب به درون پمپ برنگشته و باعث خرابی آن نشود. اگر به دلایلی نتوان پمپ را بالاتر از سطح آب قرار داد، باید در مسیر هوا در نزدیک پمپ یک سوپاپ برگشت پذیر نصب شود. این عمل باعث می شود هوا به درون آکواریوم جریان داشته باشد ولی مانع از برگشت آب به درون پمپ شود.

تأمین دما در آکواریوم

یکی از عوامل مهم و حیاتی در سلامتی و شادابی ماهیان آکواریومی، تأمین دمای مناسب تانک ها می باشد. معمولاً آب آکواریوم توسط یک یا چند بخاری شیشه ای که شامل المنت و ترموستات است، تأمین می شود. بخاری ها در بالای خود دارای یک نازل تنظیم کننده دما هستند که قابلیت تنظیم آنها به صورت دستی وجود داشته و ترموستات را کنترل می کنند. اکثر بخاری ها در هنگام خرید در دمای ۲۴ درجه سانتی گراد تنظیم شده اند که برای بعضی از گونه ها مناسب هستند.

برخی از بخاری ها که سرپوش بالایی آنها دارای آب بندی مناسبی است، را می توان به طور کامل در آب قرار داد و حتی در گوشه های پشت آکواریوم و یا درسایه گیاهان و دکورها ثابت نموده تا نمای ظاهری تانک، بد جلوه نکند. توصیه می شود بخاری ها را بیشتر از یک سانتی متر مانده به سرپوش در داخل آب فرو نبرید. یکی از نکات بارز در تعبیه بخاری در داخل آب، قرار دادن بخاری در محل تلاطم آب یعنی محل خروج هوا از نازل فیلتر کفی است که باعث پخش گرما به طور یکنواخت در تمام تانک می شود. انواع مختلفی از بخاری ها با توان های متفاوت وجود دارند. معمولاً به ازای هر 4/5 لیتر آب، ۱۵ وات انرژی در نظر گرفته می شود.

در صورتی که از بخاری با توان انرژی حرارتی بالاتری استفاده شود، به دلیل تولید گرمای بیشتر، مدت زمان کارکرد آنها کمتر خواهد بود. برخی از بخاری ها دارای سیستم های تنظیم دما از خارج آکواریوم هستند، برخی از انواع آن از یک سری ورقه های نازک ساخته می شوند که بسیار دقیق بوده و دما را در یک حد ثابت و یکنواخت نگه می دارند.

همچنین دستگاه های گرمازایی وجود دارند که در زیر شن و ماسه بستر کف آکواریوم قرار می گیرند ولی گران هستند و باید به سیم ترموستات خارج از آکواریوم متصل شوند، چنانچه بتوان ترموستات را در پشت سنگ ها و گیاهان مخفی نمود، مشکلی پیش نخواهد آمد. تحت هیچ شرایطی بخاری های شیشه ای معمولی را در زیر شن و ماسه نباید قرار داد؛ زیرا خطر شکستن و برق گرفتگی وجود دارد. همیشه قبل از تنظیم حرارت در هر نوع بخاری ابتدا باید جریان برق را قطع کرد. از ویژگی های یک بخاری مناسب می توان به موارد زیر اشاره كرد:

  1. خودكار باشد.
  2. دارای سنسور دقیق و مناسب برای تنظیم صحیح دما باشد.
  3. توان حرارتی آن مشخص باشد تا بتوان برای هر حجم از آکواریوم نوع مناسب آن را انتخاب کرد.
  4. دارای سیستم هشدار دهنده در هنگام بروز مشکل و عدم تنظیم دما باشد.

به دلیل گرم بودن اطراف بخاری ها، ماهی ها معمولاً جذب آن می شوند و از روی کنجکاوی به آن دهان می زنند و گاهی موجب شکستن آن می شوند لذا بهتر است از گارد محافظ بخاری استفاده شود.

آماده کردن و نصب ترموستات و تنظیم دما در آکواریوم: برای آماده کردن و نصب ترموستات و تنظیم دما، ابتدا سیم برق مربوطه را از گوشه آکواریوم عبور دهید. در مورد دماسنج دقت شود که اولاً در تماس با ماسه کف آکواریوم نباشد ثانیاً پس از پر شدن آکواریوم بیرون از آب قرار نگیرد. دماسنج را با کمک گیره های مکش به بخش عقبی آکواریوم و با زاویه 45 درجه چسبانده و محکم کنید و مراقب باشید تا ماسه ها در اطراف بخاری به صورت توده ای تجمع پیدا نکنند، در این صورت آن را به صورت لایه های یکنواخت در کف آکواریوم پخش کنید.

اگر دماسنج شما از نوع نواری چسبنده است آن را روی قسمت بیرونی و شیشه جلوی آکواریوم (بخش قابل دید) نصب نمایید. نور مناسب و کافی نیز ضروری است. از تنظیمات مربوط به لوله های هوا و اتصال آن به پمپ، اطمینان حاصل کنید. قبل از اطمینان از تمام اتصالات الکتریکی، از قرار دادن دو شاخه در پریز خودداری شود. در صورتی که تمام وسایل به نحو صحیح در جای خود قرار گرفتند، دو شاخه برق را به پریز بزنید. بهتر است که دو شاخه بخاری به صورت جداگانه به یک پریز برق وصل شود تا در صورت اتصال احتمالی به سایر تجهیزات آسیبی وارد نشود.

 

 

لطفا به این مطلب امتیاز دهید:

امتیاز کاربر: 4.65 ( 1 نتایج)
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 + نوزده =

دکمه بازگشت به بالا
0