ایده هاایده های دام , طیور , آبزیان
موضوعات داغ

آموزش طرح پرورش غاز ایده سرمایه گذاری بسیار سودآور

پرورش غاز به دلیل تأمین پروتئین حیوانی برای تغذیه ی انسان اهمیت بسیاری دارد. تولید گوشت طیور به عنوان گوشت سفید، به دلایل تغذیه ای، بهداشتی و اقتصادی، از اهمیت بیش تری برخوردار است. کمبود منابع تولید و ریسک پذیری بالا، لزوم استفاده از شیوه های جدید پرورش و تولید محصول رقابتی را دوچندان کرده است. گوشت غاز برای تامین گوشت مصرفی انسان اهمیت ویژه‌ای دارد. همچنین از تخم این پرنده و جگر غاز برای تهیه غذا‌های گران قیمت در بسیاری از کشور‌ها استفاده شده و جنبه صادراتی دارد. کود غاز نیز می تواند برای خوراک ماهی‌ها و همچنین کود زمین‌های زراعی استفاده شود.

پرورش غاز به خاطر ویژگی های فیزیولوژیکی و رفتاری، بسیار آسان تر و به صرفه تر از سایر طیور است. البته به دلیل های گوناگون تولید صنعتی در کشورمان دیده نمی شود. در ایران البته در تمام مناطق می توان اقدام به پرورش غاز کرد، اما در شمال کشور و مناطق پر باران، به علت امکان پرورش آزاد و تامین قسمت قابل توجهی از غذای آنها از محیط مناسب تر است. غاز گرما و رطوبت بالای محیط را به خوبی تحمل می کنند و به علت وجود لایه ی ضخیم چربی در زیر پوست خود قادرند تا 20 درجه سانتیگراد زیر صفر را تحمل کنند. انواع پرورش غاز سال هاست که در روسیه، اروپای شرقی و شرق آسیا رواج دارد و در این صنعت بسیار پیشرفت کرده اند.

معرفی غاز

آناتومی غاز را می توان این طور توصیف کرد :

  • غاز پرنده ای با جثه متوسط و زیبا و باهوش می باشد.
  • پا هایی بلند، گردنی دراز ولی در مقایسه با قو گردن کوتاه تر دارند، سر بزرگ و بین دو چشم پوشیده با پر می باشد.
  • دم بلند است و منقار نسبت به جثه باریک می باشد.

غازها متعلق به راسته ی غاز سانان، خانواده ی آناتید، زیرخانواده ی آنسرین و دسته ی غازها هستند. پرندگانی خونگرمند و توانایی پرواز دارند و شنوایی و بینایی شان تکامل یافته است. راسته ی غاز سانان منقار پهنی دارند که دارای حفره های فراوان حسی است. همچنین دارای پرده بین انگشتان پا هستند. جوجه هایشان هم پس از بیرون آمدن از تخم توانایی شنا کردن در آب را دارند.

تصویر معرفی غاز برای پرورش غاز

ویژگی های فیزیولوژیکی غاز :

غازها توانایی زیادی در سازش با شرایط محیطی جدید برای زندگی دارند. توانایی تحمل سرمای تا 10 درجه ی سانتیگراد و گرمای زیاد را دارند، ولی جوجه غازها بسیار به سرما حساس هستند. نسبت به بیماری ها بسیار مقاوم هستند. توانایی استفاده از علوفه ی خشبی، پرورش غاز را بسیار مقرون به صرفه تر از سایر ماکیان کرده است.

ویژگی های رفتاری غاز :

غازها زیرک ترین پرنده های اهلی هستند و حافظه ای بسیار قوی دارند و هرگز به کانی بالیسم دچار نمی شوند. در ضمن پرندگانی آب دوست هستند.

مزایای اقتصادی پرورش غاز

پرورش این پرنده به خاطر ویژگی‌های فیزیولوژیکی و رفتاری این پرنده، بسیار آسان‌تر و به صرفه‌تر از سایر پرندگان است. در سال‌های اخیر، سود بیشتر پرورش غاز نسبت به پرورش بلدرچین باعث شده است تا پرورش دهندگان طیور تمایلی بیشتری نسبت به پرورش این پرنده داشته باشند. مهمترین مزایای اقتصادی پرورش غاز خانگی در کشور ما عبارتند از:

1- سرعت رشد بالای پرنده
جوجه غاز در بدو تولد ۴۰ گرم وزن دارد که در طی مدت ۶۰ روز به وزن ۲۵۰۰ گرم میرسد. یعنی وزن آن ۶۰ برابر می‌شود.

2- تولید بالا
به طور متوسط هر غاز تخمگذار طی یک سال، حدود ۲۸۰ تخم تولید میکند که وزن هریک حدود ۶۰ گرم است، ارزش غذایی زیادی دارد، ضمن اینکه از قیمت بالا و جنبه صادراتی گسترده برخوردار است.

3- برگشت سریع سرمایه
در پرورش غاز خانگی گوشتی، طی حدود دو ماه سرمایه اولیه برمی‌گردد که نسبت به سایر سرمایه‌گذاری‌ها به ویژه در حوزه کشاورزی و دام، برگشت سرمایه سریعتر و مطمئن‌تر است.

4- سهولت تغذیه
غاز به علت ضعیف بودن قدرت چشایی و بویایی تقریبا انواع سبزیجات را به عنوان غذا مصرف می‌کند و حتی میتوان از علوفه برای تغذیه این پرنده استفاده کرد.

5- نگهداری آسان
پرورش غاز خانگی را میتوان به تعداد زیاد و در محیط محدود به راحتی انجام داد. جالب است بدانید نگهداری از غاز به علت نداشتن بیماری خاص، حساسیت پایین و مقاومت زیاد پرنده، از مرغ خانگی نیز راحتتر است.

6- خواص گوشت غاز
مصرف گوشت غاز برای بیمارانی که دوران نقاهت را می‌گذرانند بسیار مفید است. حفظ سلامت قلب و کاهش کلسترول خون از جمله خواص گوشت غاز است. همچنین گوشت غاز حاوی پروتئین بالا، چربی کم و کلسترول پایین است. این گوشت نه تنها حاوی چربی کم و با کیفیت خوب است، بلکه حاوی اسید‌ها چرب غیر اشباع به خصوص لینولنیک اسید می‌باشد که برای سلامتی مفید هستند.

نژاد‌های مناسب برای پرورش غاز

پرورش غاز می تواند به دو منظور :

  1. پرورش غاز گوشتی
  2. و پرورش غاز تخمگذار

صورت گیرد. نژاد‌های مهم قابل پرورش غاز در کشور ما عبارتند از:

دونژاد امبدن و تولوز، از نژادهای گوشتی در پرورش غاز هستند و برای تولید هیبرید گوشتی در لاین پدری قرار می گیرند میزان تخمگذاری آن ها هم کم است. وزن نژاد نر بالغ در این دو نژاد به ترتیب 9 و 12 کیلوگرم و ماده های آن به ۸ و ۹ کیلوگرم می رسند. نژاد لاندز هم برای تولید گوشت و کبد چرب استفاده می شود. نژاد سفید ایتالیایی، تخمگذار است و درصد جوجه درآوری زیادی دارد و به عنوان پایه ی مادری استفاده می شود. تخمگذاری آن 60 تا 70 عدد با میانگین وزن 160 تا 180 گرم است.

پرورش غاز نژاد چینی، هم دارای 2 سویه ی سفید و قهوه ای است و به علت داشتن جثه ی کوچک و سرعت رشد کم، تخم گذاری خوبی دارد. در یک دوره ی پنج ماهه، 50 تا 60 تخم با وزن 120 گرم تولید می کند. نژاد هویان هم سبک است و تخمگذاری بالایی دارد. غاز مادر آن در 240 روزگی بالغ شده و 90 تا 210 تخم با وزن 120 تا 210 گرم می گذارد. نژاد کوبان هم تخمگذاری زیاد و به تعداد 60 عدد با میانگین 150 گرم دارد و در لاین مادری قرار می گیرد.

پرورش غاز سفید ایتالیایی، برای تخمگذاری مناسب است و درصد جوجه درآوری زیادی دارد. این نژاد سالانه بین ۶۰ تا ۷۰ عدد تخم می‌گذارد و میانگین وزن تخم آن ۱۶۰ تا۱۸۰ گرم است.

پرورش غاز اوکراینی، زیاد تخم می‌گذارند که به لحاظ جوجه کشی خیلی مفید هستند و نسبت با دیگر نژاد‌ها بازدهی بالاتری دارند. اما نکته اصلی این است که جوجه کشی این غاز‌ها کار سختی است و نیاز به تخصص ویژه‌ای دارد. این نژاد نوکشان سیاه است و تا حدی به قرمزی می‌زند.

خصوصیات تغذیه ای غازها

غاز را می توان بهترین رفتگر طبیعت دانست و در شالیزار ها پس از درو ، مزرعه را از کرم ساقه خوار و در باغ ها از حلزون و حشرات موذی پاک می کند. سرعت رشد غازها زیاد و درصد چربی در گوشت و تخم آن ها بیش تر از سایر ماکیان است. توانایی استفاده از علوفه ی مختلف مانند شبدر، یونجه، سیلوی ذرت، علوفه غلات و تفاله چغندر را دارند. به همین دلیل غاز را حد فاصل بین تک معده ای ها و نشخوار کنندگان می دانند. مصرف سنگ ریزه برای غاز لازم است. غازها نسبت به مایکو توکسین ها و مواد ضد تغذیه ای حساسند. روش تغذیه ی این پرندگان بستگی به هدف از پرورش آن ها دارد.

تخم غاز

تخم غاز 1/8 برابر درشت تر از تخم مرغ است و پوسته ی آن 1/5 برابر ضخیم تر از پوسته ی تخم مرغ است. تعداد روزنه های پوسته ی تخم غاز در واحد سطح نسبت به تخم مرغ کم تر است. زرده ی تخم غاز کم آب تر و چرب تر از تخم مرغ است. درصد سفیده ی تخم غاز 52/5 ، زرده 35/1 و پوسته 12/4 است.

جوجه کشی

طول مدت جوجه کشی در پرورش غاز 30 روز است. 27 روز در ستر با دمای 37/7 درجه ی سلسیوس و رطوبت 60 تا 65 درصد و 3 روز آخر در هچر با 37 درجه ی سلسیوس و رطوبت 80 درصد. تخم ها باید به حالت افقی قرار بگیرند و با زاویه ی 180 درجه بچرخند. جنین بسیا به افزایش درجه ی حرارت حساس است. خنک سازی تخم ها هر 2 روز یک بار برای 15 دقیقه صورت می گیرد. از روز پانزدهم هم هر 2 روز یک بار تخم ها را با آب 37/5 درجه ی سلسیوس اسپری می کنند.

تصویر دستگاه جوجه کشی در پرورش غاز

دستگاه جوجه کشی باید 21 درصد اکسیژن داشته باشد. تهویه ی ماشین جوجه کشی تخم غاز دو برابر بیش تر از تهویه ی تخم مرغ است. بهترین وزن تخم غاز برای جوجه کشی 120 تا 160 گرم است و ایندکس مناسب آن 1/51 می باشد. از یک تخم 150 گرمی، یک جوجه ی 100 گرمی به وجود می آید. دوره ی جنینی آن 10 روز بیش تر از تخم مرغ است.

انواع نژاد های پرورش غاز

1- پرورش نژاد گوشتی که به چند روش انجام می شود :

  • نیمچه ی گوشتی پروار بندی در سالن های بسته به مدت 60 تا 65 روز تا رسیدن به وزن حدود 4 کیلو گرم.
  • غاز مزرعه پرورش در طول دو هفته در مزرعه با جیره ی آغازین و سپس فرستادن به مرتع و چرا کردن و ارسال به بازار در 18 هفتگی.

2- پرورش نژاد های تخم گذار برای تولید تخم خوراکی.

3- رورش دو منظوره برای تولید گوشت و تخم که بیش تر به صورت سنتی انجام می شود.

4- پرورش غاز مادر برای تهیه تخم نطفه دار.

5- تغذیه ی اجباری غاز برای تولید کبد چرب ( جگر حجیم ) غازها را بعد از 12 هفتگی برای افزایش ذخیره ی چربی در جگر با جیره های پر انرژی مانند روغن های حیوانی و ذرت پخته شده، به مدت یک تا دو ماه تغذیه ی اجباری می کنند. با این روش جگر غاز ها از وزن طبیعی 150 گرم به 800 تا 1000 گرم می رسد.

روش های پرورش غاز
  1. پرورش غاز در سالن بسته
  2. پرورش به صورت سالن و مرتع
  3. پرورش غاز به صورت سیستم باز
  4. پرورش در شالیزار مناسب منطقه ی شمال ایران و سایر شالی کاری های کشور
  5. پرورش توأم غاز و ماهی در استخر های پرورش ماهی مناسب حاشیه ی رودخانه های کشور.

در هر نوع از پرورش غاز ، مرحله ی ابتدایی پرورش دشوارترین است که تا سه هفتگی طول می کشد. در این مرحله جوجه ها به شدت به سرما حساسند. برای سه روز اول دمای سالن 34 تا 36 درجه ی سانتی گراد و در پایان هفته دما به 32 درجه می رسد. در پایان هفته ی دوم دما به 24 درجه کاهش می یابد. در سالن بسته نیاز به تهویه وجود دارد ولی در روش های باز در این نوع هزینه هم صرفه جویی می شود.

گله مولد در پرورش غاز

سن بلوغ کامل غازها دو سالگی می باشد به خاطر این که غاز ها بعد از یک سالگی شروع به تولید تخم می کنند. ولیکن از نظر نطفه داری و کیفیت جوجه تولیدی خوب نیست. بنابراین تخم های تولیدی از ابتدای سال سوم مناسب ترین تخم ها برای جوجه کشی غاز می باشد. برای داشتن یک گله غاز مولد با درصد نطفه داری بالای تخم غازهای تولید شده لازم است تا حداقل هر 2 غاز ماده یک نر داشته باشند. البته این مقدار می تواند در ازای هر ماده یک نر هم باشد. ولیکن از نظر اقتصادی به صرفه نیست .

تصویر گله مولد در پرورش غاز

فیزیولوژی هضم در پرورش غاز

غاز توانایی استفاده از خوراک های با فیبر بالا را دارد. در چینه دان غاز تخمیر باکتریایی روی غذا صورت نمی گیرد. در چینه دان پرندگان یک جمعیت بزرگ باکتریایی است که کربوهیدرات ها را تخمیر می کند و اسید لاکتیک تولید می کند و در اصطلاح به آن چینه دان ترش می گویند که در غاز این حالت ناقص اتفاق می افتد. پیش معده ی غاز بزرگ تر از سایر طیور است و بافت ماهیچه ای بسیار قوی با غده های فراوان دارد. میزان ترشح اسید هیدرو کلریک و پپسینوژن در آن 51 برابر طیور دیگر است و خوراک سپس وارد سنگدان می شود.

برای افزایش سرعت هضم غذا بهتر است آن را بصورت آبکی یا خمیر به جوجه غازها بدهیم تا نیازی به افزودن شن و سنگریزه به دان نباشد. البته برای پرورش غاز مادر وجود سنگریزه لازم است. میانگین وزن سنگدان غاز 120 گرم و سنگدان مرغ 50 گرم است. دیواره ی سنگدان غاز دوبرابر ضخیم تر از مرغ است و به راحتی علوفه های خشبی را خرد می کند. ماندگاری غذا در روده ی کوچک غاز دو برابر مرغ است و دلیل هضم بهتر مواد سلولزی در غاز می باشد.

در ناحیه ی دوازدهه حرکات دودی بصورت معکوس هم اتفاق می افتد و محتویات آن را به سنگدان برمی گرداند و هیدرولیز مواد را دو برابر و جذب لیپید ها
را کامل می کند. طول روده ی غاز 230 سانتی متر است که سه تا چهار برابر طول بدنش است و در مرغ شش برابر است. در ناحیه ی دوازدهه بیش
از دو سوم پروتئین و قندها تجزیه می شوند. در روده ی بزرگ فقط 5 درصد آب نوشیده شده و بعضی ترکیب های ساده جذب می شوند و 95 درصد آب نوشیده شده برای کمک به هضم غذا است که دفع می شود.

روده ی کور بین روده ی باریک و روده ی بزرگ به صوت دو شاخه است که در غاز ها 20 تا 32 سانتی متر می باشد. روده ی کور غاز بسیار توسعه یافته و با جمعیت باکتریایی بالاست که تخمیر میکروبی فیبر در آن انجام می شود. دستگاه گوارش غاز 11 برابر طول بدنش است و در مرغ این طول 8 برابر می باشد. متخصصان تغذیه ی طیور با این آگاهی، 20 تا 25 درصد دان غاز را از علوفه تأمین می کنند.

بهداشت و بیماری های پرورش غاز

به طور کلی غاز نسبت به سایر ماکیان مقاومت بهتری نسبت به بیماری ها دارد. ولی برای جوجه ریزی باید اقدامات بهداشتی به صورت کامل انجام شود. عامل بیماری در غاز ها عبارتند از پرورش غاز غیر هم سن، رطوبت بستر و محیط و در نتیجه آلودگی بیش تر، بروز بیماریهای انگلی در پرورش غاز توأم با ماهی و استفاده از خوراک در محیط آزاد. با کنترل این موارد از بیش تر بیماری ها پیشگیری می شود. بیماری های غاز شامل بیماری های عفونی ناشی از ویروس ها، باکتری ها، پروتوزوآها، قارچ ها و بیماری های انگلی است.

از بیماری های مهم غاز می توان این ها اشاره کرد نیوکاسل شامل 5 تیپ :

  1. آنتریت ویروسی با تلفات تا 90 درصد
  2. مایکوپلاسموز شامل مایکوپلاسما گالی سپتیکوم ( MG ) و مایکوپلاسما سینوویه ( MS )
  3. کولی باسیلوز توسط باکتری اشرشیاکولی با حدت زیاد
  4. تورم کلوآک (چسبندگی مقعد) در شرایط آلوده
  5. کوکسیدیوز توسط تک یاخته ی ایمریا با اسهال خونی در جوجه های 3 تا 12 هفته .

روش درمان بیماری های عفونی در این بحث نمی گنجد. ولی استفاده از واکسن های رایج در پیشگیری از بیماری های ویروسی و رعایت بهداشت در پرورش غاز ضروری است.

تغذیه ی غاز

مهمترین ویژگی تغذیه غاز این است که این پرندگان برخلاف مرغ خانگی توانایی استفاده از جیره‌هایی با الیاف خام بالا را دارند و همچنین می‌توانند از مواد خوراکی موجود در آب نیز به عنوان خوراک استفاده کنند. این ویژگی باعث شده است تغذیه این حیوان ساده‌تر و اقتصادی‌تر از دیگر ماکیان باشد که مهمترین دلیل استقبال و مزیت پرورش غاز خانگی است.

در مرحله ی آغازین پرورش غاز ، جیره ی پیش دان بصورت کرامبل یا پلت ریز توصیه می شود. این جیره ها 16 تا 18 درصد پروتئین خام و 2600 تا 2900 کیلو کالری انرژی متابولیسمی در هر کیلو گرم دارند. جیره ی پیش دان جوجه غاز ها برای سه هفته ی اول پرورش 2/5 تا 2/7 کیلوگرم است و مقدار آب 7 تا 8 لیتر می باشد. بعد از 21 روز مصرف کنسانتره ی آنان را تا 25 درصد کاهش داده و برایشان علوفه فراهم می کنند. اگر برای چرا به مرتع برده شوند، باید دان اصلی را پس از بازگشت از چرا به آن ها داد؛ چون با استراحت شبانه غذا بهتر هضم و جذب می شود.

وزن آن ها در یک ماهگی به 51 کیلوگرم می رسد. جیره ی استاندارد مرکز تحقیقات طیور روسیه برای جوجه غازهای گوشتی حاوی 18 تا 20 درصد پروتئین خام و 2800 تا 3050 کیلوکالری در کیلوگرم انرژی متابولیسمی می باشد. نسبت انرژی به پروتئین 150 تا 155 و ضریب تبدیل جیره 2/9 تا 3 باشد. یعنی جوجه غاز در 60 روز به وزن زنده ی 4/3 تا 4/6 کیلوگرم برسد.

پرورش دهندگان حرفه ای تا 20 روزگی از این جیره ها استفاده می کنند و از 21 روزگی به بعد جوجه ها را به چرا می برند تا هزینه ها کاهش یابند. با این روش 25 درصد افت وزن زنده نسبت به پرورش در سالن بسته راداریم، اما باز هم اقتصادی تر است.

تغذیه ی غاز تخمگذار

در پرورش غاز تخمگذار، مقدار محدودیت غذایی برای جلوگیری از مصرف بیش از حد خوراک بین 100 تا 200 گرم خوراک برای هر پرنده در روز است. چریدن در مراتع مرغوب برای گله های مادر تا سن 6 هفتگی قبل از تولید ضروری است. در فصل تولید با جیره ی 16 درصد پروتئین تغذیه می شوند و در اوج تولید می توان 200 گرم کنسانتره به غاز داد.

جهت سفارش طرح توجیهی مزرعه پرورش غاز با شماره تلفن : 09056370500 تماس بگیرید.

 

 

لطفا به این مطلب امتیاز دهید:

امتیاز کاربر: 3.2 ( 3 نتایج)
گردآورنده
تی توجیهی
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج × 1 =

دکمه بازگشت به بالا
0