ایده هاایده های دام , طیور , آبزیان

آموزش رایگان طرح پرورش میگو (آب شیرین) بصورت کامل

روند رو به رشد پرورش میگو ی آب شیرین در جهان بواسطه تقاضاي بالاي آن و همچنین پتانسیل هاي بالقوه در خصوص اراضی مستعد پرورش میگو در نوار لم یزرع ساحل جنوبی کشور و نیز شرایط اقتصادي و اجتماعی خصوصاً ارزآوري و اشتغالزایی این صنعت، سازمان شیلات ایران را بر آن داشت تا در قالب برنامه هاي توسعه اي دولت در زیر بخش شیلات، تکثیر و پرورش میگو را در مناطق ساحلی کشور توسعه و ترویج کرده تا از این طریق بتواند ضمن تولید و عرضه بخشی از مواد پروتئینی داخل، با صدور این محصول ،ارزآوري بالایی را در قالب اقتصاد بدون نفت،دنبال نماید.

در این آموزش اطلاعات كلی در مورد بیولوژی و تكثیر و پرورش میگو ی آب شیرین ارائه می­ دهد. در این آموزش به شرح مختصر هر یک از مراحل چرخه زندگی میگو و ویژگیهای آن، خصوصاً، كیفیت آب مورد نیاز، وسایل و عملیات تفریخگاه (هچری)، تغذیه، وسایل و روش های پرورش، استراتژی مدیریت استخرها، انواع استخرها و روش های پرورش، بیماریها، مشكلات پرورش میگوی آب شیرین پرداخته شده است.

بیولوژی میگوی آب شیرین

پراكنش :

گونه های میگوی آب شیرین جنس Macrobrachium در سراسر مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری جهان پراكنده اند. اینگونه ها در اغلب آبهای شیرین داخلی شامل دریاچه ها، رودخانه ها، باتلاق ها، نهرهای آبیاری، كانال ها و استخرها و حوزه ها یافت می شوند. اغلب گونه ها در مراحل نخستین چرخه زندگی شان به آب لب شور نیاز دارند و بنابراین در آبهایی یافت می شوند كه مستقیم یا غیر مستقیم به دریا می پیوندند، هر چند بعضی از آنها چرخه زندگی شان را در دریاچه های داخلی آب شور یا آب شیرین كامل می كنند. بعضی از گونه ها، رودخانه هایی با آب شفاف را ترجیح می دهند، در حالی كه بعضی دیگر در آبهای بسیار گل آلود یافت می شوند.

چرخه زندگی :

تصویر میگوی آب شیرین

برای رشد و پرورش میگو های آب شیرین (مانند سایر سخت پوستان) بطور منظم اسكلت خارجی یا پوسته خود را می اندازند. این فرآیند به پوست اندازی موسوم است و با افزایش ناگهانی در اندازه و وزن همراه است. چهار شكل مشخص در چرخه زندگی و پرورش میگو ی آب شیرین وجود دارد:

  1. تخم
  2. لارو
  3. پست لارو
  4. و بالغ .

در پرورش میگو باید بدانید که این جانوران همه چیز خوارند و جیره غذایی آنها در نهایت شامل حشرات آبزی و لارو هایشان، جلبكها، دانه گیاهان، حبوبات، بذر و گیاهان، میوه ها، نرمتنان ریز و سخت پوستان، گوشت ماهی و پس مانده های ماهی و سایر جانوران است. به علاوه ممكن است همجنس خوار باشند.

عملیات پرورش میگو

فرآیند پرورش میگو شامل موارد زیر است:

مدیریت استخر :

گیاهان امتداد دیواره های استخر، فرسایش آنها را به حداقل می رسانند و زیر خط آب نیز غذا و زیستگاهی برای پرورش میگو فراهم می­ كنند. به هر حال باید توجه داشت كه رشد آنها نباید چنان زیاد شود كه با برداشت كردن تداخل به وجود آید. از رشد گیاهان ریشه دار آبزی و جلبكهای كفزی نیز باید با اعمال مدیریتی جلوگیری كرد. استخرهای تازه پرورش میگو باید آهک پاشی شوند. در عمل، كاربرد استاندارد ۱۰۰۰Kg/ha سنگ آهک كشاورزی هر بار پس از تخلیه استخر پرورش میگو ی آب شیرین توصیه می شود.

پس از آهک دهی استخرها بیش از میگودار كردن آنها پرمی شوند. كوددهی در پرورش میگو ی آب شیرین به ندرت لازم می شود. در هر حال استخرهای ساخته شده در خاكهای شنیرسی ممكن است نیاز به كوددهی داشته باشند. اجرا كننده باید در طی مدت پرورش میگو ، مراقب خوب نگه داشتن استخرها باشد. برای جلوگیری از فرسایش دیواره ها، كنترل گیاهان ریشه دار آبزی، تعمیر و نگهداری تجهیزات خروجی و ورودی آب به ویژه توری ها بـاید مراقبت خاصی انجام گیرد. گیاهان Elodea spp. و Hydrilla spp. بستر خوبی برای میگوها می سازند.

میگودار كردن :

در این مرحله از پرورش میگو ،پست لاروها را می توان بلافاصله پس از پر آب شدن استخرها در آنها ریخت. معمولاً پست لاروهایی كه تنها ۴-۱ هفته سن دارند ( پس از دگردیسی ) برای میگودار كردن استخرها به كار برده می شوند كه تا زمان برداشت در آن باقی میمانند. به محض ورود پست لاروها به كناره استخر باید دقت شود كه در پی شناور كردن كیسه های انتقال در استخر به مدت ۱۵ دقیقه قبل از خالی كردن آنها در آب به درجه حرارت استخر عادت داده شوند.

تصویر میگو

اختلاف PH استخر و كیسه انتقال نیز موجب مرگ و میر می شود. میزان میگودار كردن استخر به اندازه بازاری مطلوب و مدیریت استخر، خصوصاً روش برداشت، بستگی دارد. در جاهایی كه اندازه مطلوب برای فروش حدود ۷۰ گرم ( سرزده ) است و بسیاری از استخرها به علت ذخیره آب فصلی دچار محدودیت فصلی در حدود ۸ ماه هستند، پیشنهاد می شود برای پرورش میگو بهینه میزان میگو ۵ پست لارو در متر مربع (۵۰۰۰/ha) باشد.

تغذیه :

الف) نوع تغذیه برای پرورش میگو

كشت تجارتی موفق میگوی آب شیرین به غذای مكمل نیاز دارد. نوع این غذا بسیار متنوع است و مواد زیر را در بر دارد : مواد خام جانوری یا گیاهی، مخلوط های غذایی تهیه شده در كنار استخر و غذاهای تركیبی. در بعضی جاها نیز از برنج و محصولات فرعی برنج به صـورت مخلوط با غذاهای دیگر استفاده می شود. ضریب غذایی ۲:۱-۳:۱ برای جیره های تركیبی مورد انتظار است. ضریب غذایی مواد تر همچون ماهی های هرز به علت رطوبت بسیار آنها بالاتر است (شاید ۷:۱-۹:۱).

ب) مقدار تغذیه برای پرورش میگو

توصیه كلی و كار ساز برای مقدار تغذیه روزانه جهت پرورش میگو وجود ندارد زیرا این مقدار بستگی به اندازه و تعداد میگوها در استخر، كیفیت آب و خاصیت غذا دارد. بهترین رهنمود برای مجریان استخر پرورش میگو ، تغذیه تا حد تقاضاست. غذا به طور معمول در اطراف محیط استخر در محل های كم عمق كه منطقه خوبی برای تغذیه است پخش می شود. در بعضی از مواقع غذا به ” منطقه تغذیه ” در چند متری كناره محدود می گردد. در هر دو مورد مجری استخر میتواند ببیند چه مقدار غذا مصرف شده است.

 

اگر هیچ غذایی در روز بعد باقی نماند، مقدار غذا باید افزایش یابد. اگر مقدار زیادی غذا بماند، مقدار آن را باید كاهش داد و یا حتی به مدت یک روز قطع كرد. مقدار اولیه غذای پیشنهادی با استفاده از جیره خشک، همچون غذای تركیبی جوجه در یک استخر دارای ۵ عدد در متر مربع باید در حدود 25/6 Kg/ha در روز باشد. میزان تغذیه روزانه به تدریج از مقدار اولیه 25/6 Kg/ha در روز، به هنگام برداشت بسیار افزایش می یابد. به عنوان مثال احتمال می رود كه میزان غذا در روزهای پیش از برداشت یكجای تولید استخر ۱۲۵۰ Kg به حد بالای ۳۷/۵ Kg/ha در روز برسد.(پس از ۸-۶ ماه ).

برداشت :

زمان برداشت در پرورش میگو بستگی به میزان رشد و اندازه بازاری مطلوب و تا حدی تكنیک مدیریت استخر دارد. اصولاً در مدیریت استخر پرورش میگو ی آب شیرین دو روش بسیار رایج وجود دارد. نخست، تكنیک پرورش میگو دسته ای كه امكان می دهد جانوران تا اندازه بازاری متوسط یا تا هنگام تخلیه استخر به دلایل دیگر (مثلاً كمبود آب، پایین بودن درجه حرارت) رشد كنند، و سپس تمام محصول برداشت می شود.

تكنیک دیگر، پرورش میگو مداوم است به این ترتیب كه معمولاً یكبار در سال با تراكمی بسیار بیشتر از پرورش دستهای به میگودار كردن استخر می پردازند و معمولاً پس از ۷-۵ ماه بسته به میزان رشد (درجه حرارت) و اندازه قابل فروش محلی، جانوران با اندازه بازاری به وسیله پره در فواصل زمانی منظم دست چین می شوند. استخرهای پرورش میگو را معمولاً به طور كامل هر ماه یكبار و یا نصف استخر را ماهی دو بار برای جلوگیری از گل آلودگی تمام استخر پره كشی می كنند.

عملیات پس از برداشت :

اغلب میگوهای آب شیرین، در نزدیكی محل پرورش در یخ یا زنده فروخته می شوند. میگوها را نیز میتوان در تانكهای حمل هوادار به مشتریان عرضه كرد. میگوهای آب شیرین خصوصاً در معرض صدمات آنزیمی پس از برداشت و مرگ هستند و بعضی پرورش دهندگان میگوها را در آب یخ فرو می كنند و آنها را در آب ۶۵ درجه سانتیگراد به مدت ۲۰-۱۵ ثانیه نگه می دارند تا سفید شوند و سپس آنها را در یخ به فروشگاه حمل می كنند.

انواع استخرها و روشهای پرورش میگو

تصویر استخر پرورش میگوی آب شیرین

استخرهای پرستاری :

بعضی پرورش دهندگان استخرهای پرستاری را برای پرورش پست لاروهای تازه دگردیسی یافته به كار می برند و جانوران در این استخر به مدت ۲-۱ ماه قبل از برداشت رشد می كنند. و در استخرهای تولیدی ذخیره می شوند. پست لاروها در استخرهای پرستاری با تراكم 1000/2m نگهداری می شوند و دو ماه و نیم قبل از شمارش و انتقال به استخرهای پرورشی رشد می كنند.

پرورش در قفس و ماهیدان :

  • كشت توأم : پرورش میگو همراه با كپور ماهیان چینی ، تیلاپیا ، كفال و شیرماهی
  • كشت در تانک

میگودار كردن آبهای باز :

میگوی آب شیرین ممكن است در مخازن آب، رودخانه ها و دریاچه ها ذخیره سازی شود، به ویژه در جایی كه در پی صید بی رویه و عوامل فیزیكی، شیلات آن رو به كاهش نهاده است.

وسایل پرورش میگو

وسایل پرورش میگو شامل موارد زیر است:

استخر پرورش میگو :

استخرهای مستطیلی برای نوع برداشت (پره كشی) كه معمولاً در استخرهای پرورش میگو ی آب شیرین صورت می گیرد مناسبتر است. حداكثر عرض نباید بیش از مقداری باشد كه برای كشیدن یک پره از یک انتها به انتهای دیگر، لازم است. طول استخر تا حدی به توپوگرافی محل و تا حدی به اندازه استخر و طرح استخر انتخاب شده بستگی دارد. اداره استخرهای پرورش میگو به اندازه بین ۰/۲-۱/۶ هكتار مناسب تر است. با در نظر گرفتن ۳۰ متر عرض، یک استخر 0/6 هكتار ۲۰۰ متر طول خواهد داشت. عمق متوسط 0/9 متر حداقل 0/75 و حداكثر 1/2 متر خواهد بود.

وسایل و آب پرورش میگو :

هوادهی وسایل متفرقه در پرورش میگو از قبیل تورها، وسیله اندازه گیری كیفیت آب، وسیله حمل و نقل، انبار، مواد شیمیایی و غیره.

نیازمندیهای محل پرورش میگو

خصوصیات مکان پرورش میگو شامل موارد زیر است:

نزدیكی به مراكز فروش آب :

معمولاً برای پرورش میگو های آب شیرین از مرحله پست لاروی تا اندازه بازاری ، آب شیرین به كار میرود . اما كشت موفقیت آمیز آن با آب كم شور % 0 نیز گزارش شده است. میزان رشد در آبهای سخت خیلی كمتر است و باید از آب با سختی كمتر از ۱۵۰p.p.m استفاده شود.

توپوگرافی و خاک :

بهترین مكان برای پرورش میگو ،شیب ملایمی است ( كمتر از ۲%) و استخرهای ساخته شده در آن را میتوان به طور طبیعی یا با احداث سد در اثر نیروی ثقل، پر یا تخلیه كرد. در عمل بسیاری از استخرهای مطلوب در جاهایی وجود دارند كه تنها روش عملی برای پر كردن و تخلیه استخر، استفاده از پمپ است. هزینه عملیات پر كردن و تخلیه استخر پرورش میگو را ویژگیهای محل تعیین میكند و این ویژگیها را باید قبل از انتخاب محل مورد توجه قرار داد. استخر نباید در جایی ساخته شود كه در معرض عواملی همچون سیلاب، طوفان، لغزش زمین و غیره باشد. استخر در جایی باشد كه خاک حاصلخیز دارد.

استخر پرورش میگو در خاكهای با توان بالقوه اسید سولفات بنا نشود. خاكهایی كه خیلی شنی یا مخلوطی از سنگریزه و شن باشند، نامناسبند، مگر اینكه سطح آب، بالا و مناطق اطراف همیشه آبدار باشد. خاكهایی كه شامل سیلت پارس یا مخلوطی از اینها با نسبت كمی شن باشد، معمولاً خاصیت نگهداری آب خوبی دارد. محتوای رس نباید بیش از ۶۰% باشد. خاكهای توربی مناسب نیستند.

عملیات تفریخگاه در پرورش میگو

تأمین تخم و تفریخ برای پرورش میگو :

تخمهای میگوی آب شیرین در طرف زیرین شكم میگوی ماده بالغ، حمل و به راحتی دیده می شوند. میگوهای بالغ در این مرحله ” ماده های باردار” نامیده میشوند. ماده های تخم دار مناسب برای تفریخگاه را میتوان از رودخانه ها، استخرهای پرورشی یا مولدان نگهداری شده به دست آورد. آنها میتوانند در آكواریوم ها جفت گیری كنند. در شرایط طبیعی حداكثرهای (Peaks) فصلی در فعالیت مولدان معمولاً همراه با فصل بارندگی وجود دارد. اما ماده های تخمدار همیشه در یک استخر محتوی مولدان بالغ در دسترس هستند.

تهیه مولدان تفریخگاه از استخرهای تولید آن از راه نگهداری یک استخر اختصاصی برای مولدان و یا از طریق ارتباط نزدیک با صاحبان استخرهای تولیدی، صورت میگیرد و به دست آوردن ماده های تخمدار به هنگام نیاز چندان مشكلی ندارد. ارزش تكی آنها پایین است به ویژه از آن رو كه معمولاً پس از تفریخ تخمهایشان برای غذای انسان فروخته می شوند. بنابراین صرفه جویی در تعداد ماده های تخمدار برای تفریخگاه ضرورتی ندارد. برای مصارف تفریخگاهی، ماده های تخمدار باید به دقت انتخاب شوند.

در پرورش میگو جانورانی باید انتخاب شوند كه آشكارا سالم و فعالند، رنگ آمیزی خوب دارند و توده های بزرگ تخم را حمل می­ كنند. ماده های بزرگتر معمولاً تخمهای بیشتری حمل می كنند. تعداد مورد نیاز برای تأمین ذخیره یك تانک لارو، به حجم تانک و تعداد تخمهایی كه هر ماده حمل می كند، بستگی دارد. به هر حال اگر از تعداد زیادی ماده تخمدار استفاده شود، پیشبینی دقیق در مورد تعداد تخمهای قرار داده شده در تانک لارو ضروری نیست. معمولاً این فرض مبنای عمل است كه از هر یک گرم وزن ماده تخمدار ۱۰۰۰ لارو تولید می شود.

هر یک از ماده های تخمدار ۱۰-۱۲ cm ( از منقار تا دنباله شنا) معمولاً حدود ۳۰۰۰۰-۱۰۰۰ تخم را حمل می كنند. از آنجایی كه تخمهای بسیاری در اثر صدمات فیزیكی و مصرف بالغها در طی انتقال ماده ها، از بین میروند و سایر تخمها عقیم می­مانند، پیشنهاد میشود كه سه ماده تخمدار با اندازه ۱۰-۱۲ سانتی متر برای ذخیره هر متر مكعب حجم آب تانک لارو استفاده شود. بهتر است میگوهای با تخمهای خاكستری یا سیاه رنگ انتخاب كنید و نه نارنجی رنگ.

این تخمها در ۳-۲ روز تفریخ می شوند و اطمینان حاصل میشود كه تانک لارو ، محتوی لاروهای همسال خواهد بود، همجنس خواری نـیز كاهش یافته و در نتیجه عملیات تغذیه تسهیل می گردد. هنگام ورود به تفریخگاه ماده های تخمدار را باید با قرار دادن در آب شیرین تهویه شده كه محتوی ۰/۲-۰/۵ p.p.m مس یا ۱۵-۲۰ p.p.m فورمالیس است به مدت ۳۰ دقیقه به روش قرنطینه ای ضد عفونی كرد. سپس ماده ها به تانک لارو منتقل می شوند. ماده ها می توانند از غذای مورد استفاده پست لاروها تغذیه كنند اما باید مواظب بود كه از غذا اشباع نشوند زیرا كه نتیجه این كار فقیر شدن كیفیت آب برای لاروهای تازه تفریخ شده است.

غالب ماده های تخمدار در تمام مدت ۳-۲ روز اول تفریخ تخمها، تغذیه نمی كنند. توانایی تفریخ تخم در آب شور بهتر است تا در آب شیرین، در بعضی از تفریخگاه ها برای سهولت كار به تخمها در آب شیرین مجال تفریخ می دهند. پس از تفرییخ شوری را افزایش می دهند. در جاهای دیگر ماده ها را در آب لب شور %50 قرار می دهند. ماده های تخمدار در مقابل شوک انتقال ناگهانی به شوری بیشتر، مقاومت می كنند و می توان آنها را بعد از ضد عفونی شدن مستقیماً به تانک های لارو با آب شور پرورش لاروها (۰) منتقل كرد.

محیط زیست لاروها

تصویر لارو برای پرورش میگوی آب شیرین

خصوصیات مهمی كه محیط پرورش میگو باید داشته باشد عبارتند از :

الف ) شوری

بعضی از تفریخگاه ها همواره با بزرگتر شدن لاروها شوری را كاهش می دهند. ما توصیه می كنیم شوری پرورشی ۰ تا زمان دگردیسی باقی نگهداشته شود.

ب ) درجه حرارت در پرورش میگو

در یک دامنه حرارت انتخاب، با افزایش درجه حرارت، لارو سریعتر رشد و پوست اندازی میكند. دامنه درجه حرارت مطلوب ۳۱-۲۶ درجه سانتیگراد است. در حرارت زیر ۲۶-۲۴ درجه سانتیگراد لارو به خوبی رشد نخواهد كرد. همین طور درجه حرارت بالای ۳۳ درجه سانتیگراد معمولاً كشنده است. از تغییرات ناگهانی در درجه حرارت آب باید جلوگیری كرد، زیرا كه ممكن است موجب شوک و مرگ و میر شود.

ج ) اكسیژن محلول برای پرورش میگو

اكسیژن در آب پرورش لارو باید در حد امكان نزدیک به نقطه اباع نگه داشته شود. سیستم هوادهی فقط باید به مدتهای كوتاه (مثلاً برای معاینه لاروها) خاموش گردد.

د ) نور در پرورش میگو

قرار گرفتن در معرض نور مستقیم، احتمالاً برای لاروها مضر است. به ویژه در سیستم پرورشی با ” آب زلال ” به هر حال ضروری است كه تا حدی به تانک لارو نور برسد. این نور باید نور آفتاب یا نوری با همان كیفیت طیفی باشد. به همین سبب توصیه می شود كه ۹۰% سطح تانک پوشیده شود.

هـ) نکات بهداشتی در پرورش میگو

بهتر است كه هیچگاه از وسایل دستی برای بیش از یک تانک استفاده نشود. بنابراین هر تانک باید برای خود دارای تور، لوله های سیفون، فیلترهای یدكی و غیره باشد. آب نباید هیچگاه از یک تانک به تانک دیگر منتقل شود. تانكهای لارو باید همیشه با نیروی ثقل یا سیفون به خوبی زهكشی شوند. بعضی از تفریخگاه ها تمام وسایل شان را در محلول پرمنگنات پتاسیم در PH=۳ بین هر چرخه پرورش لارو ضدعفونی می كنند.

تغذیه لاروها در پرورش میگو

تفریخگاه های گوناگون، انواع مختلف غذاها را به كار می برند كه مهمترین آنها عبارتند از : ناپلی ( نوزاد ) میگوی آب شور، تخمهای ماهی، گوشت اسكوئید، آرتمیای بالغ یخ زده، آرتمیای بالغ خرد شده، گوشت ماهی، فرنی تخم مرغ، كرمها و غذاهای تركیبی. بیشتر لاروهای میگوی آب شیرین در اولین روز زندگی ( روز تفریــخ ) تغذیه نمی كنند. در هر حال بعضی از آنها تغذیه می كنند و بهتر است كه مقداری B.S.N (نوزاد سخت پوستان كوچک) در اولین روز نیز تهیه شود. از آن پس تا روز پنجم روزی دو بار در صبح و شام B.S.N داده می شود.

برداشت و نگهداری پست لاروها

در عمل بیشترین سازگاری جانوران با آب شیرین، در تانک لارو حاصل می شود. هنگامی كه اكثریت لاروها دگردیسی یافته اند ( حداقل در روز ۲۸ ) تانكها را باید برگرداند تا سطح حدود ۳۵cm تخلیه شوند و به تدریج با آب شیرین در طی مدت زمان ۳-۲ ساعت پر گردند. هوادهی نیز مانند همیشه باید در طی عمل پر كردن ادامه یابد. سپس لاروها را می توان برداشت و منتقل كرد یا تانكهای لارو را میتوان تا ۷۰cm ببا آب شیرین مجدداً پر كرد تا جانوران در آن نگهداری شوند. بهترین روش برداشت پست لاروها از تانكهای لارو كاهش سطح آب و استفاده از تورهای مخروطی (ساچوک) است.

نحوه انتقال لاروها در فرآیند پرورش میگو

تانكهای انتقال ماهی كه سیستم سرمادهی و هوادهی دارند، برای انتقال لارو میگوی آب شیرین از تانكهای نگهداری تفریخگاه به محل استخر مناسبند اما این تانكها به ندرت در دسترس یا قابل تهیه اند. برای حمل در فاصله های تا یک ساعت به محل استخر میتوان از ظروف هوا دهی شده برای پرورش میگو استفاده كرد. ظرف زباله 100 لیتری محتوی ۴۰ لیتر آب، ۳۰۰۰۰ پست لارو را نگه می دارد. در بین ظروف باید جداره هایی برای جلوگیری از حركات زیاد آب در طی انتقال جاسازی شود. برای مسافتهای طولانی تر میتوان تكنیک مشابه تكنیک رایج برای انتقال ماهیهای آكواریومی را به كار برد، یعنی انتقال در كیسه های پلاستیكی محتوی آب و هوا یا اكسیژن كه میزان انتقال ۲۵۰- ۱۲۵ پست لارو در لیتر عملی است.

نیازمندیهای محل تفریخگاه در پرورش میگو

خصوصیات آب پرورش میگو

تأسیس تفریخگاه میگوی آب شیرین معمولاً نیاز به یک مكان ساحلی دارد، هر چند كه راههای دیگری نیز وجود دارد. آب شیرین فراوانی نیز باید در دسترس باشد. بهترین محل از جهت ذخیره آب كه اهمیت خاص فنی دارد جایی است كه با حفر چاه از اعماق مختلف ، هم آب شیرین و هم آب شور از زیر زمین به دست آید. تعدادی از تفریخگاه های معروف میگوی آب شیرین، آب شور را از چاه های حفر شده در سنگهای مرجانی كه به طور طبیعی در زیر محلشان واقع است، می كشند كه به نظر می رسد یک منبع بدون آلودگی را فراهم می سازد.

اگر چنین محلی در دسترس نباشد، باید جایی را انتخاب كرد كه مستقیماً به ساحل شنی دسترسی داشته باشد. این ساحل باید در اندازه های مختلف شن مخلوط داشته باشد. بهترین حالت برای تأمین آب شیرین تفریخگاه، منابع زیر زمینی است. آب لوله كشی نیز كه دارای هوای بسیار است، معمولاً مناسب است و باید حدود ۴۸-۲۴ ساعت قبل از استفاده، برای آزاد شدن كلر، دست نخورده باقی بماند آب چاه نیز باید هوادهی شود و با شیوه جاری كردن آبشاری، میزان اكسیژن محلول در آب به حد یا نزدیک به اشباع برسد.

بسیاری از تفریخگاه های میگوی آب شیرین، هم برای تأمین آب شیرین و هم آب شور از منابع سطحی، استفاده می كنند، اما این كار، توصیه شدنی نیست. این تفریخگاه ها آب دریا را از یک موج شكن غیر قابل تطبیق در دریا یا یک سیستم شناور قابل تطبیق می كشند. یک توری درشت برای جلوگیری از ورود گیاهان و جانوران بزرگ لازم است. آب شـیرین نـیز اغلب بـا نیروی ثقل یا پمپ از منابع سطحی همچون رودخانه ها یا نهرهای آبیاری تأمین می گردد. این عمل تفریخگاه را در معرض تغییرات شدید كیفیت آب و خصوصاً تركیبات آب از نظر مواد شیمیایی كشاورزی قرار می دهد.

 

 

شوری آب خورها هم بطور روزانه و هم به طور فصلی متغیر است. اگر آب شیرین از دریا یا از صنایع سطحی كشیده شـود، بعـضی از اشكال تـصفیه ضـروری می گردد كه مـعمولاً شامـل بعضی از انواع فیلتر شنی سنگریزه ای است. به علت مشكلات فوق العاده و خطرات احتمالی، محققان جای سازی تفریخگاه های میگوی آب شیرین را در مناطقی كه فقط منابع آب سطحی در دسترس است، پیشنهاد نمی كنند. به هر حال تجربه نشان می دهد كه این مسئله مانع توسعه چنین تفریخگاه هایی نخواهد شد.

تعیین حداقل نیازمندیهای پرورش میگو باید در طی ارزیابی محل بر روی نقشه آبخیز و تجزیه آب خصوصاً برای آفتكش ها صورت گیرد. آب شیرین و آب دریای مورد استفاده برای مقاصد تفریخگاهی هر دو باید دارای PH در دامنه تغییرات ۵/۸-۷ باشند و درجه حرارت نیز باید تا حد امكان به دامنه مطلوب (۳۰-۲۸) درجه سانتیگراد محدود باشد. سولفید هیدروژن نباید وجود داشته باشد، اگر از آب لوله كشی استفاده می شود باید كلر آن به وسیله هوادهی خارج گردد.

پست لاروهای كوچک از بعضی از گونه های میگوهای دریایی در مقابل نیتریت و نیترات حساسیت بیشتری دارند، هم بر حسب مسمومیت حاد و هم مزمن (دومی موجب رشد و توان كمتر می­ گردد). به طور آزمایشی ما پیشنهاد میكنیم كه مقدار نیتریت و نیترات آب ورودی تفریخگاه نباید بیش از P.P.m ۱/۰ (No۲-N) و P.P.m۲۰(NO۳-N) باشد.

آب دریا باید تا حد امكان ، تغییرات روزانه و فصلی كمی داشته باشد در تفریخگاه های آب شیرین بهتر است از آب شیرین دارای سختی كل كمتـر از Ca Co۳ ۱۰ P.P.m استفاده شود. تجزیه نمونه ای آب لوله كشی دو تفریخگاه موفق نشان میدهد كه مقدار آهن و منگنز باید پایین باشد. واضح است كه جایی كه از آب سطحی استفاده میشود و منابع آب آن بر اثر آلودگی ناشی از تخلیه تانكرها، پالایشگاه نفت، دباغی، آفتكش های كشاورزی و حشره كشها یا مثلاً كارخانجات شیمیایی در معرض خطر قرار می گیرد، باید تفریخگاه ساخته شود.

هر چند مقدار زیاد آهن برای پرورش میگو زیان آور به نظر میرسد، پرورش موفقیت آمیز لارو میگو را با استفاده از آب چاه محتوی ۱۵-۲۰ p.p.m محلول آهن گزارش كرده اند. كمیت آب شیرین و شور مورد نیاز برای تفریخگاه میگوی آب شیرین نه تنها به مقیاس عمل مورد نظر بلكه به شوری آب دریا نیز بستگی دارد. ظرفیت پمپاژ باید برای پر كردن تانک با آب لب شور در مدت یک ساعت برای تعویض آب در حداكثر سرعت ممكن، كافی باشد. بنا بر این ، اگر چه هر تانک به طــور میانگین كمتر از ۴ لیتر در دقیقه مصرف می كند،

ظرفیت پمپاژ و لوله های انتقال جهت پرورش میگو باید برای ذخیره حداكثر تقاضای تقریبی ۱۷۰ لیتر در دقیقه به ازای هر تانکر ۱۰m۳ كافی باشد. به عبارت دیگر تا ۱۸۰m۳ آب ۰  برای هر ۱۰۰۰۰۰ پست لارو تولیدی، بدون هیچ مشكلی مصرف می شود. به علاوه، باید آب شیرین بیشتری برای برقرار داشتن تانكهای نگهداری پست لاروها، منظور گردد. برای یک تفریخگاه با ظرفیت ۵ تانک لارو ۱۰m۳ ، مصرف اضافی تا ۴۲m۳ در روز آب شیرین برای ذخیره تانكهای نگهداری پست لاروها باید فراهم گردد. به طور متوسط مصرف آب لب شور با این اندازه (۵ تانک m3 10 ) باید m3  ۲۰-۳۰ در روز باشد.

سایر نیازمندیها

محل یک تفریخگاه خوب برای پرورش میگو باید دارای ویژگیهای زیر باشد:

  1.  ذخیره نیروی الكتریكی مطمئن در پرورش میگو كه تابع قطع و وصل برق شهری نباشد.
  2.  دسترسی به جاده چهار فصل برای وارد كردن مواد و خارج كردن پست لارو .
  3.  تا دورترین استخر پرورش میگو بیش از ۱۶ ساعت فاصله زمینی وجود نداشته باشد.
  4.  دسترسی به كمكهای حرفه ای بیولوژیكی مـوسسات دولتی یا سایر نهادها.
  5.  دسترسی به منابع آب شور و شیرین .
  6.  اقلیمی كه آب را در دامنه حرارتی مطلوب ۲۸-۳۰ درجه سانتیگراد نگه دارد.
  7.  دسترسی به منابع غذایی برای لاروها .
  8.  مهارتهای فنی و مدیریتی پرورش میگو .

وسایل تفریخگاه در پرورش میگو

كه شامل موارد زیر است :

▪ تانک لارو

انواع مختلف ظروف برای رشد لارو میگوی آب شیرین به كار میرود و شامل تانكهای ته مسطح مدور، تانكهای پلاستیكی ته مخروطی مدور، تانكهای مستطیلی و غیره است. اندازه داخلی مناسب این تانكهای مستطیلی ۱۴m۲ است كه با ارتفاع ۷۰ cm تقریباً ۱۰m۳ آب را نگه میدارد. تانكها را میتوان در فضای باز قرارداد، اما باید در سایه باشند.

▪ تانكهای نگهداری و اختلاط

برای نگهداری پست لاروها قبل از توزیع و برای اختلاط آب لب شور برای تفریخگاه نیز تانكهایی لازم است. در مورد تانكهای لارو ، روش ساختن، اندازه و شكل، بر حسب محل و مقیاس عمل فرق می كند. تانكهای ساخته شده از واحدهای ۵۰m۳ سیمانی یا بلوكهای سیمانی مناسب هستند. طرح شان شبیه تانكهای پرورش لارو است با این تفاوت كه به جای ۷m , ۲mعرض دارند و به جای ۷m ، ۱۰m طول دارند.

▪ پمپ هوا

▪ پمپ آب

وسایل اندازه گیری كیفیت آب

▪ لوازم متفرقه پرورش میگو از قبیل انواع تورها، داروها و غیره .

مدیریت پرورش میگو

اغلب مشكلات تفریخگاهی از مدیریت ضعیف در پرورش میگو ناشی می شود. شایع ترین علل از بین رفتن لاروها، مرگ و میرهای واقعی ناشی از فقیر بودن كیفیت آب یا بیماریها نیستند، بلكه از كمبودهای فیزیكی ناشی از خطاهای ساده مجری در طی تمیز كردن و سیفون كردن تانک، تعویض آب و غیره سرچشمه می گیرد.

بیماریها در پرورش میگو

بیماریها معمولاً عامل ثانوی هستند و از نقص بهداشت تانک، تعویض غیر كافی آب، كمیت یا كیفیت غذا، و اكسیژن محلول در شرایط بد پرورش میگو ناشی می شوند. تک سلولی ها شایع ترین عامل بیماریهای لارو می باشند. عفونت های قارچی لاروها در مواردی مشاهده شده است اما غالباً در پی بهداشتی تر كردن غذا و كاهش تراكم لاروها رفع می گردد. فورمالین ۲۰۰-۲۵۰ p.p.m روزانه به مدت ۳۰ دقیقه، عامل موثری برای درمان بیماری های ناشی از تک سلولی ها و قارچ هاست.

بیماری صدفی یا لكه های سیاه كه بدیهی ترین بیماریهای پست لارو و میگوهای در اندازه بازاری هستند از تهاجم باكتریهای تجزیه كننده كیتین ناشی می شوند و در بعضی از مواقع با قارچ ها آلوده می­ گردند. تاری یا سفیدی بافت های عضلانی كه غالباً به طرف دم صورت می گیرد، احتمال دارد كه واكنشی در برابر استرس باشد.

صیادان

صیادی را اصولاً سایر گونه های آبزی، پرندگان، مارها و انسان انجام میدهند. استفاده از تورهای با ارتفاع ۶۰ سانتیمتر با چشمه­ های ریز در اطراف استخرهای پرورش میگو برای جلوگیری از ورود صیادان مشكل آفرین به استخرها مفید است. مشكلات ناشی از هیدروزوا به ویژه به هنگام استفاده از منابع آب سطحی نمایان می شود.

استفاده از مواد شیمیایی نیز برای مبارزه با هیدروزوا به كار می رود. عمده ترین صیادان مشكل آفرین برای پرورش میگو ،مارها و گربه ماهی رودخانه ای هستند. خرچنگ های گرد نیز مشكلاتی را به وجود می آورند، به ویژه از آنرو كه سوراخ هایی در دیواره استخرها ایجاد می كنند. البته می توان آنها را با قرار دادن تله هایی در دیواره استخرها از بین برد.

كیفیت آب پرورش میگو

گیاهان آبزی در پرورش میگو

وجود گیاهان ریشه دار در استخرها به جز آنهایی كه برای ایجاد دیواره استخرها به كار می روند، مشكلاتی در مدیریت استخر پرورش میگو ایجاد می كنند. در حقیقت آنها برای میگوها مفید هستند و منبع غذایی را تشكیل می دهند اما وجودشان برداشت را مشكل می كند. برای مبارزه با گیاهان آبزی باید :

  1.  در استخرها مناطق كم عمق وسیع ایجاد نكرد.
  2.  هیچگاه یک استخر را مدت زیاد با آب كم نگه نداشت .
  3.  مقدار كافی توده فیتوپلان كتونی در استخر نگهداری شود.
  4.  رویش های غوطه ور كنده شوند.

پیشگیری در پرورش میگو

می توان از داروهایی مانند استرپتو مایسین و بی پنیسیلین به آب پرورش لارو به مقدار ۱/۲۵ p.p.m تا ۲/۵ p.p.m هر دو یا سه روز در طی پرورش در تانكهای مخروطی اضافه كرد. در صورت مشاهده مرگ و میر ناشی از نكروز یا افزایش باكتریهای رشته ای تا P.P.m ۵ افزایش می یابد. دارو زدن یا درمان هنگامی صورت می گیرد كه سطح آب قبل از آغاز پر كردن مجدد در حداقل باشد. با این حال این روشها توصیه نمی شود زیرا ممكن است كه موجب مقاومت باكتریها در مقابل آنتی بیوتیک ها گردد.

جهت مشاوره و سفارش طرح توجیهی مزرعه پرورش میگو با شماره تلفن 09056370500 تماس بگیرید.

 

به این مطلب امتیاز دهید:

امتیاز کاربر: 4.5 ( 2 نتایج)
گردآورنده
تی توجیهی
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ده + 14 =

دکمه بازگشت به بالا
0